ETMISH YILLIK IBRATLI UMR: MEHRIBON USTOZ VA TANIQLI OLIM SIYMOSI

boshqaruvchi

mart 24, 2026 - 21:22

mart 24, 2026 - 21:24

0 11

ETMISH YILLIK IBRATLI UMR: MEHRIBON USTOZ VA TANIQLI OLIM SIYMOSI

ETMISH YILLIK IBRATLI UMR: MEHRIBON USTOZ VA TANIQLI OLIM SIYMOSI

Inson umri — vaqt sahifalariga bitilgan tasodifiy voqealar yig‘indisi emas, balki ma’no va maqsad, fidoyilik va sadoqat bilan yaratilgan ulkan ma’naviy asardir. Ayrim insonlar borki, ularning hayot yo‘li shaxsiy yutuqlar doirasidan chiqib, jamiyat taraqqiyoti, ilm-fan ravnaqi va kelajak avlod tarbiyasi bilan chambarchas bog‘lanadi. Bunday siymolar hayoti — bir inson taqdiri emas, balki butun bir ilmiy maktab, ma’naviy muhit va tarixiy jarayonning yorqin ifodasidir.

Ana shunday serqirra, fidoyi va zabardast shaxslardan biri — iqtisodiyot fanlari doktori, professor, “Oliy ta’lim a’lochisi”, O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi Toshbolta To‘xtayevich Jo‘rayevdir.

Bugun u kishi hayot yo‘lining muborak yetmish yillik dovoniga yetib, ortga nazar tashlar ekan, bosib o‘tilgan yo‘lning har bir sahifasi mehnat, matonat va izlanish, sabr va sadoqat bilan yo‘g‘rilganini ko‘rish mumkin. Bu umr — nafaqat bir inson hayoti, balki yuzlab ilmiy izlanishlar, minglab shogirdlar taqdiri va davom etayotgan ma’naviy merosdir.

Toshbolta To‘xtayevich Jo‘rayev 1956-yil 10-may kuni Jizzax viloyatining Baxmal tumanida, mehnatkash dehqon oilasida tavallud topgan. Tabiat bag‘rida, halol mehnat va insoniy qadriyatlar ustuvor bo‘lgan muhitda ulg‘aygan bu insonda yoshligidanoq ilmga chanqoqlik, izlanishga intilish va yuksalishga bo‘lgan qat’iy iroda shakllandi. Ana shu intilish uni katta ilm yo‘liga boshlab kirdi.

1973–1977-yillarda Toshkent xalq xo‘jaligi institutining “Qishloq xo‘jaligi iqtisodiyoti” fakultetida tahsil olib, malakali mutaxassis sifatida shakllandi. Mehnat faoliyatini esa 1977-yildan boshlab, Jizzax viloyati Baxmal tumanidagi turli qurilish va qishloq xo‘jaligi korxonalarida hisobchi, katta hisobchi hamda bosh iqtisodchi lavozimlarida olib bordi. Bu davr uning amaliy iqtisodiy tafakkurini boyitib, keyingi ilmiy faoliyati uchun mustahkam zamin yaratdi.

1983–1987-yillarda Toshkent xalq xo‘jaligi institutining Jizzax filialida assistent sifatida ish boshladi va shu tariqa ilmiy-pedagogik faoliyatga kirib keldi. 1987–1989-yillarda esa mazkur institutning “Qishloq xo‘jaligi iqtisodiyoti” kafedrasida aspiranturada tahsil olib, ilmiy izlanishlarini yanada chuqurlashtirdi.

1989–1991-yillarda “Siyosiy iqtisod” kafedrasida assistent, 1991–1992-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida katta o‘qituvchi, 1992–1994-yillarda esa dotsent sifatida samarali faoliyat yuritdi. 1994–1996-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining “Iqtisodiyot nazariyasi” kafedrasida doktoranturada tahsil olib, ilmiy salohiyatini yanada yuksaltirdi.

1996–2000-yillarda ushbu kafedrada dotsent sifatida faoliyat olib borgan olim, 2000–2017-yillar davomida Toshkent moliya institutining “Iqtisodiyot nazariyasi” kafedrasiga rahbarlik qildi. Ushbu davrda u nafaqat kafedraning ilmiy va o‘quv jarayonini takomillashtirdi, balki uni respublikadagi yetakchi ilmiy markazlardan biriga aylantirishga munosib hissa qo‘shdi.

2017-yildan buyon Toshkent moliya institutida professor, hozirgi kunda esa Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining “Iqtisodiyot nazariyasi” kafedrasi professori sifatida samarali faoliyat yuritib kelmoqda.

Toshbolta To‘xtayevich Jo‘rayev o‘zining ko‘p yillik ilmiy-tadqiqot faoliyati davomida mamlakatimizda iqtisodiyot tarmoqlari va ijtimoiy sohani jadal rivojlantirish, ilmiy-intellektual va moliyaviy resurslardan samarali foydalanish, innovatsion salohiyatni oshirish masalalariga salmoqli hissa qo‘shdi. Uning ilmiy ishlari iqtisodiy resurslardan oqilona foydalanish, ishlab chiqarish samaradorligini oshirish va iqtisodiy jarayonlarning nazariy asoslarini takomillashtirishga qaratilgan.

Olim 1990-yilda “Qishloq xo‘jalik maqsadlaridagi asosiy ishlab chiqarish fondlaridan foydalanishning iqtisodiy samaradorligini oshirish” mavzusida nomzodlik, 2007-yilda esa “Iqtisodiy resurslar doiraviy aylanish jarayonining nazariy asoslari va samaradorligini oshirish omillari” mavzusida doktorlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qildi. 2009-yilda unga professor ilmiy unvoni berildi.

Jo‘rayev Toshbolta To‘xtayevichning hayot yo‘li va ilmiy faoliyatida ilmga bo‘lgan chuqur ehtirom va sadoqat ustuvor ahamiyat kasb etadi. U yoshligidanoq Payg‘ambarimiz Muhammad (s.a.v.)ning ilm haqidagi hikmatli so‘zlarini hayotiy dastur sifatida qabul qilib, unga amal qilib kelmoqda. Uning butun umri tinimsiz izlanish, fidokorona mehnat va o‘z ustida ishlash bilan uyg‘un holda kechgan.

Olimning hayotga oid falsafiy qarashlarida inson taqdiri avvalo uning o‘z qo‘lida ekani, halollik, mehnatsevarlik va jamiyatga foyda keltirish kabi fazilatlar insonni yuksak marralarga olib chiqishi alohida ta’kidlanadi. Shu bois, u nafaqat yirik olim, balki komil inson sifatida ham jamiyat uchun ibratli siymodir.

Toshbolta To‘xtayevich ta’lim sohasida amalga oshirilayotgan islohotlarni hayotga tatbiq etishda faol ishtirok etib, bilimli, salohiyatli va mustaqil fikrlaydigan yoshlarni tarbiyalashga munosib hissa qo‘shib kelmoqda. Uning talabalarga bilim berish, ularni vatanparvarlik, insonparvarlik va mehnatsevarlik ruhida tarbiyalashga qaratilgan faoliyati alohida e’tirofga loyiqdir.

Olim muallifligida yaratilgan “Iqtisodiy nazariya” darsligi hamda boshqa o‘quv qo‘llanmalar respublikamiz oliy ta’lim muassasalari talabalari uchun muhim manbalardan biriga aylangan. Ayniqsa, uning “Iqtisodiy resurslar doiraviy aylanishi”ga bag‘ishlangan ilmiy tadqiqotlari iqtisodiyot nazariyasi fanining rivojlanishiga salmoqli hissa bo‘lib qo‘shildi.

Olimning ilmiy merosi

Jo‘rayev Toshbolta To‘xtayevich oliy ta’limni modernizatsiya qilish, zamonaviy pedagogik texnologiyalarni joriy etish, ta’lim sifatini oshirish va raqobatbardosh kadrlar tayyorlash borasida ham samarali faoliyat olib bordi. Uning tashabbusi va bevosita ishtirokida respublika hamda xalqaro miqyosda ko‘plab ilmiy maqolalar, monografiyalar, darsliklar va uslubiy qo‘llanmalar yaratildi.

Olim 5 ta darslik, 10 ta o‘quv qo‘llanma, 50 dan ortiq o‘quv-uslubiy ishlar, 5 ta monografiya, 7 ta ilmiy risola hamda 300 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi hisoblanadi. U o‘z ilmiy izlanishlarida iqtisodiyot nazariyasining dolzarb muammolarini, xususan, ishlab chiqarish samaradorligini oshirish, iqtisodiy resurslardan oqilona foydalanish va ularni tejash masalalarini chuqur ilmiy asosda tadqiq etgan.

Uning D. Tojiboyeva bilan hamkorlikda yaratilgan “Iqtisodiyot nazariyasi (ko‘rgazmali va tarqatma materiallar)” nomli o‘quv qo‘llanmasi 2013-yilda respublika miqyosidagi tanlovda yuqori baholanib, faxrli ikkinchi o‘rinni egalladi.

Toshbolta To‘xtayevich Jo‘rayevning iqtisodiyot fanini rivojlantirish va yuqori malakali kadrlar tayyorlash borasidagi xizmatlari davlat tomonidan munosib e’tirof etilib, unga “Oliy ta’lim a’lochisi” faxriy unvoni berilgan.

U, shuningdek, Toshkent moliya institutining xalqaro aloqalarini rivojlantirishga ham katta hissa qo‘shgan yetuk olimlardan biridir. Uning tashabbusi va sa’y-harakatlari bilan M.V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universiteti, Moskva ijtimoiy-iqtisodiy instituti hamda Sankt-Peterburg iqtisodiyot va moliya universiteti kabi nufuzli xorijiy ta’lim muassasalari bilan samarali hamkorlik aloqalari yo‘lga qo‘yildi. Ushbu hamkorlik doirasida qator xalqaro ilmiy-amaliy konferensiyalar tashkil etilib, ular mamlakatimiz ilm-fanining xalqaro maydondagi nufuzini oshirishga xizmat qildi.

Olim ilmiy-tadqiqot faoliyatida ham yuqori natijalarga erishib, davlat grantlari va xo‘jalik shartnomalari doirasidagi loyihalarda faol ishtirok etdi. Uning rahbarligida 5 ta davlat granti asosida ilmiy tadqiqot ishlari amalga oshirilib, amaliy ahamiyatga ega qator loyihalar muvaffaqiyatli yakunlandi. Shu bilan birga, ko‘plab xo‘jalik shartnomalari doirasidagi ishlar ham samarali tashkil etildi.

Toshbolta To‘xtayevichning ustozlik salohiyati alohida e’tiborga loyiq. Uning ilmiy rahbarligida 3 nafar fan doktori va 12 nafar fan nomzodi tayyorlangan. Bugungi kunda ham uning rahbarligida mustaqil izlanuvchilar va yosh tadqiqotchilar tomonidan doktorlik dissertatsiyalari ustida samarali ilmiy ishlar olib borilmoqda. Bu esa olim tomonidan mustahkam ilmiy maktab shakllantirilganidan dalolat beradi.

Shuningdek, u 1997–2012-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasida (hozirgi Davlat boshqaruvi akademiyasi) o‘rindoshlik asosida faoliyat yuritib, yuqori malakali rahbar kadrlar tayyorlash ishiga ham munosib hissa qo‘shdi.

Jo‘rayev Toshbolta To‘xtayevich mamlakatimizda oliy ta’lim tizimini izchil isloh qilish, uning ustuvor yo‘nalishlarini belgilash, zamonaviy bilim va yuksak ma’naviy-axloqiy fazilatlarga ega, mustaqil fikrlaydigan kadrlar tayyorlash jarayonini yangi bosqichga ko‘tarish borasida ham samarali faoliyat olib bordi. Uning tashabbuslari asosida ta’limni modernizatsiya qilish, ilg‘or pedagogik texnologiyalarni joriy etish, o‘quv adabiyotlari sifatini oshirish hamda zamonaviy o‘quv qo‘llanmalar yaratish ishlari tizimli ravishda amalga oshirildi.

Jo‘rayev Toshbolta To‘xtayevich mamlakatimizda oliy ta’lim tizimini izchil isloh qilish, uning ustuvor yo‘nalishlarini belgilash, zamonaviy bilim va yuksak ma’naviy-axloqiy fazilatlarga ega, mustaqil fikrlaydigan kadrlar tayyorlash jarayonini yangi bosqichga ko‘tarish borasida ham samarali faoliyat olib bordi. Uning tashabbuslari asosida ta’limni modernizatsiya qilish, ilg‘or pedagogik texnologiyalarni joriy etish, o‘quv adabiyotlari sifatini oshirish hamda zamonaviy o‘quv qo‘llanmalar yaratish ishlari tizimli ravishda amalga oshirildi.

Shu bilan birga, u xorijiy ilmiy adabiyotlarni xarid qilish va tarjima qilish ishlarini jadallashtirish, ulardan muqobil hamda qo‘shimcha o‘quv manbalari sifatida foydalanishni kengaytirish, oliy ta’lim muassasalari kutubxona fondlarini muntazam yangilab borish yo‘nalishlarida ham salmoqli ishlarni amalga oshirdi. Bu esa ta’lim jarayonini xalqaro standartlarga yaqinlashtirishda muhim omil bo‘ldi.

Olim iqtisodiyot nazariyasi fanini rivojlantirish va uni zamonaviy pedagogik texnologiyalar asosida o‘qitish borasida ham faol izlanishlar olib bormoqda. U turli yillarda Toshkent moliya instituti, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti hamda O‘zbekiston Milliy universiteti huzuridagi doktorlik dissertatsiyalarini himoya qilish bo‘yicha ixtisoslashgan kengashlar va ilmiy seminarlar a’zosi sifatida faoliyat yuritib, mamlakatimiz ilmiy salohiyatini yuksaltirishga munosib hissa qo‘shdi. Shuningdek, u “Moliyachi” ilmiy jurnali tahrir hay’ati a’zosi sifatida ham ilmiy jamoatchilik faoliyatida faol ishtirok etdi.

Yurtimizda, ayniqsa, ta’lim sohasida amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlar doirasida bilimli, salohiyatli yoshlarni tarbiyalashda Toshbolta To‘xtayevich kabi fidoyi olimlarning o‘rni beqiyosdir. U uzoq yillar davomida oliy ta’lim tizimida samarali mehnat qilib, Toshkent moliya instituti, bugungi kunda esa Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining rivojiga munosib hissa qo‘shdi. U iqtisodiyot fanining fidoyisi, taniqli olim va mehribon ustoz sifatida yosh avlodni vatanparvarlik, insonparvarlik va mehnatsevarlik ruhida tarbiyalashdek sharafli vazifani sidqidildan ado etib kelmoqda.

Toshbolta To‘xtayevichning insoniy fazilatlari ham alohida e’tirofga loyiqdir. U tashqi ko‘rinishidan jiddiy va salobatli bo‘lib ko‘rinsa-da, muloqot jarayonida nihoyatda samimiy, ochiqko‘ngil va kamtar inson sifatida namoyon bo‘ladi. Uning bag‘rikengligi, saxovati va insonlarga bo‘lgan samimiy munosabati shaxsiyatiga alohida nur bag‘ishlaydi. Ayniqsa, yosh avlodga bo‘lgan mehr va e’tibori uni haqiqiy ustoz sifatida yanada yuksak maqomga ko‘taradi.

Toshbolta To‘xtayevich Jo‘rayev bilan mening ilmiy va ijodiy hamkorligim 2000-yillarda boshlangan. O‘sha davrda men doktorlik dissertatsiyamni muhokama qilish uchun Toshkent moliya institutiga yo‘llanma asosida borgan edim. Ilk uchrashuvdayoq Toshbolta To‘xtayevich meni kafedra mudiri sifatida samimiy kutib olib, ilmiy muhitga mos tarzda yo‘l-yo‘riq ko‘rsatdi.

Kafedrada bo‘lib o‘tgan muhokama jarayonida u kishi taqrizchi sifatida faol ishtirok etdi. Ushbu muhokama davomida men Toshbolta To‘xtayevichning fikrlarining teranligi, tahlil qilish qobiliyati, ilmiy masalalarga xolis va puxta yondashuvi, shuningdek, o‘z ustida tinimsiz ishlaydigan yuksak salohiyatli olim ekanini yaqqol his etdim. U mening ilmiy ishimning yutuq va kamchiliklarini har tomonlama tahlil qilib, ularni bartaraf etish bo‘yicha aniq va amaliy tavsiyalar berdi.

Ayniqsa, uning yosh tadqiqotchilarga bo‘lgan g‘amxo‘rligi, do‘stona munosabati va ilmiy maslahatlaridagi samimiylik menda chuqur taassurot qoldirdi. Aynan shu tavsiyalar asosida dissertatsiyamni qayta ishlab chiqdim va keyingi himoya bosqichlarida ish muvaffaqiyatli tarzda himoyadan o‘tdi. Shu jihatdan men Toshbolta To‘xtayevichni nafaqat ilmiy yo‘lboshchi, balki haqiqiy ustoz sifatida e’tirof etaman va unga chuqur minnatdorlik bildiraman.

Shundan so‘ng ilmiy va ijodiy hamkorligimiz yanada mustahkamlandi. Toshbolta To‘xtayevich bilan birgalikda “Iqtisodiy nazariya” fanidan 2018-yilda o‘quv qo‘llanma, 2020-yilda darslik, 2022-yilda “Innovatsion iqtisodiyot” fanidan o‘quv qo‘llanma hamda 2024-yilda “Iqtisodiy xavfsizlik” fanidan darslik tayyorlanib, nashr etildi. Ushbu hamkorlik nafaqat ilmiy mahsulotlar yaratish, balki mening tadqiqotchi olim sifatida shakllanishimda ham hal qiluvchi ahamiyat kasb etdi.

U kishining ilmiy maslahatlari, tanqidiy yondashuvi, xolis fikrlari va ustozlarga xos g‘amxo‘rligi mening ilmiy dunyoqarashimni shakllantirishda muhim omil bo‘ldi. Shu asosda aytish mumkinki, har qanday tadqiqotchining kamol topishida ana shunday tajribali, yuksak salohiyatli olimlar maktabida tarbiya topishi, ularning bilim va tajribasidan bahramand bo‘lishi alohida ahamiyatga ega.

Bugungi kunda ham Toshbolta To‘xtayevich bilan ilmiy va ijodiy hamkorligimiz, shuningdek, samimiy va do‘stona munosabatlarimiz izchil davom etib kelmoqda.

Jo‘rayev Toshbolta To‘xtayevich serqirra olim sifatida nafaqat iqtisodiyot sohasida, balki badiiy ijod yo‘nalishida ham samarali faoliyat yuritib kelmoqda. Ayniqsa, u keyingi yillarda she’riyatning muvashshah yo‘nalishida sermahsul ijod qilib, yuksak ma’naviy-axloqiy g‘oyalarni targ‘ib etuvchi asarlar yaratmoqda.

Olimning badiiy ijodi samarasi sifatida 4 ta she’riy va 4 ta nasriy kitob nashr etilgan. Ular orasida “Yaxshilarga qalbim tilaklari”, “Yaqinlarimga dil izhorlarim”, “Tabriklar, qutlovlar va muvashshah bag‘ishlovlar”, “Otam — davlatim, onam — jannatim”, “Ibratli hayot va sermazmun umr daftari”, “Hayotimdagi ilohiy lahzalar”, “Shajaramiz tafsiloti”, “Futbolga oshufta hayot” kabi asarlar alohida ahamiyat kasb etadi.

Shuningdek, u hammualliflikda “Iqtisodchi olimlar” nomli O‘zbekiston iqtisodchi olimlarining autobiografik to‘plamini yaratishda ham faol ishtirok etgan. Ushbu asar mamlakatimiz iqtisodchi olimlarining ilmiy merosini jamlash va uni kelajak avlodga yetkazishda muhim manba sifatida xizmat qiladi.

Ijod kengliklarida

Olimning badiiy ijod mahsuli bo‘lgan she’riy va nasriy asarlariga nazar tashlar ekanmiz, ularda insonni komillikka yetaklovchi eng muhim kuch — ilm va ma’rifat ekani chuqur falsafiy ruhda ifoda etilganini ko‘ramiz. Shu bilan birga, jamiyat va davlat taraqqiyotining asosiy omili ham aynan bilim va tafakkur ekanligi asarlarda teran badiiy talqin etiladi.

Toshbolta To‘xtayevich o‘z ijodi orqali nafaqat olim, balki ma’naviy-ma’rifiy yo‘nalishda jamiyatga ta’sir ko‘rsatuvchi yetuk ijodkor sifatida namoyon bo‘ladi. Uning asarlari insonni ezgulikka, yuksak maqsadlar sari intilishga undaydi, qalbda poklik va komillik tuyg‘ularini uyg‘otadi.

Uning ijodida umuminsiy qadriyatlar, inson sha’ni va qadr-qimmati ustuvor o‘rin egallaydi. Bu tamoyillar barcha asarlarida yetakchi g‘oya sifatida izchil namoyon bo‘lib, o‘quvchini teran mushohada qilishga chorlaydi.

Olim ijodi go‘yo musaffo buloqni eslatadi: undan nafaqat ijod ahli, balki keng kitobxonlar ommasi ham ruhiy taskin va ma’naviy oziqa oladi. Asarlarda mujassam etilgan milliy va umuminsoniy qadriyatlar yosh avlodning intellektual salohiyatini yuksaltirish, ularning qalbida yuksak axloqiy fazilatlarni shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etadi.

Quyida olimning muvashshah she’rlaridan ayrim namunalarni keltirib, maqolamiz mazmuniga badiiy ruh va ma’naviy teranlik baxsh etishni maqsad qildik.

Iymon ong ila ruhga singgan,
mujassam irodadagi
nuqsonsiz e’tiqoddir.

Yo‘q bo‘lsa gar u insonda,
qiyofasi go‘yo odam,
aslida til-zabonli manqurtdir.

Magar iymon daraxt bo‘lsa, insofu,
hayo, adolat, shafqat va
marhamat — beshta shoxdir.

Oqillarning a’losi, mo‘minlarning
mo‘mini — olamul iymonga
ega bir zotdir.

Niyati pok, so‘zi amalda muqim,
ishonchu e’tiqodda
bardavom, oliy himmatdir.

“USTOZ-MURABBIYLARGA”

Ulug‘larning ulug‘isan,
kamtarliging — kamoloting.

Saltanating — yer-u osmon,
kitob sening koinoting.

Toju taxting ilm-fandir,
so‘zmaliging — alomating.

Olib duo ulg‘aygansan,
olimliging — karomating.

Zebu zaring shogirdlaring,
bilimlaring — daromading.

Mehring sira tugamaydi,
maktab sening imorating.

Ustozlarning ustozisan,
ijod qilish — tijorating.

Raqam-harfni tanitgansan,
ziyo berish — burhonating.

Afsona-yu cho‘pchak aytish —
murg‘aklarga shafoating.

Bol tomadi so‘zlaringdan,
yo‘q g‘animing, xurofoting.

Bolalarga emak bo‘lish —
Alloh bergan siynating.

Iymon bilan tug‘ilgansan,
jannat sari “sharoiting”.

Yo‘lchi yulduz bo‘lib porla,
charchamasin tulpor oting.

Jo‘rayev Toshbolta To‘xtayevich! Sermazmun umr yo‘lining yetmishinchi dovonida turib, uning qalbidagi mamnuniyat, shukronalik va ma’naviy yorug‘lik yuzida aks etib turadi. Ushbu pokiza tuyg‘ular olimning quyidagi she’rida o‘zining samimiy va badiiy ifodasini topgan.

Shukronalik bag‘ishlovi

Tangrim menga baxt berdi,
omad berdi, taxt berdi,
ota-onamni qilib yo‘ldosh,
bir oqila sirdosh berdi.

Sharaf, kamol, saodat ila
nevara-yu qondosh berdi,
baxtimizni qilib to‘liq,
do‘stu yor, qardosh berdi.

Olimlikni ato etib, sinadi,
bardosh berdi.

Labzi halollikka mos,
rizqu ro‘z, nasiba berdi.

Taqdirimizni qilib to‘kis,
yashashga ishonch berdi.

Ahli islomiy qilib,
tuganmas quvonch berdi.

Komil inson va fidoyi ustoz

Jo‘rayev Toshbolta To‘xtayevich nafaqat ilmiy faoliyati, balki yuksak insoniy fazilatlari bilan ham keng jamoatchilikka ibrat bo‘lib kelmoqda. U kamtarligi, samimiyligi, bag‘rikengligi hamda yosh avlodga bo‘lgan mehri bilan alohida ajralib turadi.

Ustoz bilan muloqot qilgan har bir inson uning teran fikrli, dono maslahatgo‘y va samimiy inson ekaniga amin bo‘ladi. Uning shogirdlarga bo‘lgan e’tibori, ilmiy ishlarga bildirgan xolis va asosli fikrlari ko‘plab yosh olimlarning shakllanishida muhim omil bo‘lib xizmat qilgan.

Iqtisodchi olim, iqtisodiyot fanlari doktori, professor Jo‘rayev Toshbolta To‘xtayevich 2023-yildan buyon O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi sifatida nafaqat ilmiy, balki badiiy-ma’naviy ijod sohasida ham samarali faoliyat olib bormoqda. Bu holat uning shaxsiyatida ilm va ma’naviyat, nazariya va ijodning uyg‘unlashganini yaqqol namoyon etadi.

Ma’lumki, ilm — insoniyat taraqqiyotining eng muhim omili, jamiyat ravnaqining mustahkam poydevori hisoblanadi. Uni egallash esa katta matonat, sabr-toqat va uzluksiz izlanishni talab etadi. Toshbolta To‘xtayevich ana shunday bebaho ilm xazinasini egallagan va uni keng jamoatchilikka, ayniqsa yosh avlodga yetkazishni o‘z hayotining ustuvor maqsadiga aylantirgan fidoyi olimdir. U kishining boy ilmiy merosi, ko‘p yillik pedagogik tajribasi hamda amaliy faoliyati bugungi kunda yuqori malakali mutaxassislar tayyorlashda muhim ahamiyat kasb etmoqda.

Olimning ta’lim-tarbiya sohasidagi xizmatlari nafaqat auditoriya doirasida, balki keng jamoatchilik orasida ham yuksak baholanadi. U o‘z faoliyati davomida yoshlarda mustaqil fikrlash, ilmiy yondashuv va vatanparvarlik tuyg‘ularini shakllantirishga alohida e’tibor qaratib kelmoqda. Shu jihatdan, u nafaqat bilim beruvchi ustoz, balki yuksak ma’naviy tarbiyachi sifatida ham e’tirof etiladi.

Hadisi sharifda ta’kidlanganidek: “Farzandlarga ilm berish har bir musulmon ota uchun farzdir”, degan hikmatli g‘oya Toshbolta To‘xtayevichning butun hayot falsafasida o‘z aksini topgan. U kishi oilada ham ibratli inson sifatida rafiqasi Qurbonoy opa bilan birgalikda farzandlarini ma’naviy va intellektual jihatdan yetuk qilib tarbiyalagan. Bugungi kunda ular 9 nafar nabiralarning mehr va e’tibori bag‘rida fayzli umr kechirmoqdalar. Qurbonoy opaning sog‘liqni saqlash tizimidagi ko‘p yillik samarali mehnati ham sog‘lom avlod tarbiyasiga qo‘shilgan munosib hissadir.

Bugun Jo‘rayev Toshbolta To‘xtayevich hayotining ayni donishmandlik davriga yetib kelgan. Uning yuzidagi nur, qalbidagi mamnuniyat va shukronalik tuyg‘ulari bosib o‘tilgan sermazmun umr yo‘lining yorqin ifodasidir. U o‘zining fidokorona mehnati, izlanishlari va yuksak mas’uliyati orqali nafaqat shaxsiy muvaffaqiyatlarga, balki jamiyat taraqqiyotiga xizmat qiluvchi ulkan natijalarga erishdi.

Olimning ilmiy va pedagogik faoliyatiga nazar tashlar ekanmiz, uning serg‘ayrat, sermahsul va tashabbuskor shaxs ekanligi yaqqol namoyon bo‘ladi. U nafaqat iqtisodiyot fanining yetuk bilimdoni, balki o‘z ilmiy maktabini yaratgan, yuksak ma’naviy fazilatlarga ega bo‘lgan, jamoatchilik orasida katta hurmat qozongan mo‘tabar inson sifatida tan olingan.

Shubhasiz, inson uchun eng yuksak saodat — o‘z umridan rozi bo‘lib yashash va ortda ezgu iz qoldirishdir. Toshbolta To‘xtayevich ana shunday saodatga erishgan insonlardan biridir. Uning hayoti va faoliyati yosh avlod uchun ibrat maktabi, ilm va ma’rifat yo‘lidagi mustahkam dasturulamal bo‘lib xizmat qiladi.

Muhtaram ustozni qutlug‘ yubileyi munosabati bilan samimiy tabriklaymiz. U kishiga mustahkam sog‘liq, uzoq umr, bardavom ilmiy va ijodiy faoliyat, yangi yutuqlar va shogirdlar kamolini ko‘rish baxti doimo hamroh bo‘lishini tilaymiz.

Mamatov Axmedjon Atajanovich
TDIU “Iqtisodiy nazariya”
kafedrasi professori

Teglar:

«Akademik halollik» mavzusida Xayrulla Qurbonov bilan podkast

boshqaruvchi

boshqaruvchi