Oliy ta’lim muassasalarida talabalarni yotoqxona bilan qamrab olish darajasini yaxshilash va qo‘shimcha o‘quv binolari barpo etish

Moderator

Iyun 24, 2026 - 12:22

0 5

Oliy ta’lim muassasalarida talabalarni yotoqxona bilan qamrab olish darajasini yaxshilash va qo‘shimcha o‘quv binolari barpo etish

Mamlakatimizda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar jarayonida oliy ta’lim tizimini rivojlantirish alohida ahamiyat kasb etmoqda. Sifatli ta’lim muhitini shakllantirish, talabalar uchun zamonaviy o‘quv va yashash sharoitlarini yaratish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida qaralmoqda. “O‘zbekiston – 2030” strategiyasida ham oliy ta’lim infratuzilmasini takomillashtirish, yoshlar uchun munosib ta’lim va turmush sharoitlarini yaratish muhim vazifa sifatida belgilangan.

So‘nggi yillarda oliy ta’lim muassasalariga qabul ko‘rsatkichlarining ortishi natijasida talabalar soni sezilarli darajada ko‘paydi. Bugungi kunda mamlakatimizda 211 ta oliy ta’lim muassasasi — shundan 112 tasi davlat, 30 tasi xorijiy va 69 tasi nodavlat oliy ta’lim muassasasi — faoliyat yuritmoqda. Yoshlarning oliy ta’lim bilan qamrovi esa 43 foizga yetkazildi. Faqat davlat oliy ta’lim muassasalarining o‘zida 2024/2025-o‘quv yilida bir million 167 ming nafardan ortiq talaba tahsil olmoqda. Talabalar sonining bunday o‘sishi oliy ta’lim muassasalari oldiga yangi vazifalarni qo‘ymoqda. Ayniqsa, uzoq hududlardan kelib tahsil olayotgan yoshlarni turar joy bilan ta’minlash masalasi dolzarb ahamiyat kasb etmoqda.

Talabalarni yotoqxona bilan qamrab olish borasida so‘nggi yillarda izchil natijalarga erishildi. Agar 2020-yilda bu ko‘rsatkich mamlakat bo‘yicha atigi 28 foizni, poytaxt oliy ta’lim muassasalarida esa 13 foizdan oshmaganini hisobga olsak, bugungi kunga kelib sezilarli o‘sish kuzatilmoqda. Hozirgi vaqtda 112 ta davlat oliy ta’lim muassasasida jami 338 ta talabalar turar joyi faoliyat ko‘rsatib, ularning umumiy sig‘imi 127 792 o‘rinni tashkil etmoqda. Bu esa yotoqxonaga ehtiyoji bor talabalarning qariyb 54 foizini qamrab olish imkonini bermoqda. Ayni paytda respublika miqyosida 46 252 o‘rinli 86 ta yangi talabalar turar joyini barpo etish loyihalari amalga oshirilmoqda.

Yangi turar joylar qurilishi bosqichma-bosqich davom ettirilmoqda. Jumladan, 2023-yilda 18 ming o‘rindan ortiq quvvatga ega 40 ta talabalar turar joyi barpo etilgan bo‘lsa, 2024/2025 o‘quv yili boshiga 3 ming o‘rinli 4 ta yangi turar joy foydalanishga topshirildi. 2025–2026-o‘quv yiliga qadar esa qo‘shimcha ravishda qariyb 10 ming o‘rinli yana 18 ta zamonaviy yotoqxona ochildi. Bunday inshootlarning nafaqat poytaxtda, balki viloyatlarda ham barpo etilayotgani chekka hududlardan kelib tahsil olayotgan yoshlar uchun ta’lim olish imkoniyatlarini yanada qulaylashtirmoqda.

Talabalar turar joylari zamonaviy talablar asosida tashkil etilishi muhim ahamiyatga ega. Ularda yashash uchun qulay xonalar, mustaqil ta’lim olish maskanlari, axborot texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlari, kutubxona burchaklari va dam olish hududlarining mavjudligi talabalarning har tomonlama kamol topishiga xizmat qiladi. Bunday sharoitlar yoshlarning bilim olishga bo‘lgan qiziqishini oshirish bilan birga, ularda mustaqil hayot ko‘nikmalarini shakllantirishga ham yordam beradi.

Talabalar sonining ortishi auditoriyalar, laboratoriyalar va amaliy mashg‘ulot xonalariga bo‘lgan ehtiyojni ham kuchaytirmoqda. Shu bois qo‘shimcha o‘quv binolarini barpo etish bugungi kunda oliy ta’lim infratuzilmasini rivojlantirishning muhim yo‘nalishlaridan biriga aylandi. Bu boradagi ishlar izchil olib borilmoqda. 2024/2025-o‘quv yili boshlanishiga qadar 70 dan ortiq obyektda ta’mirlash ishlari yakunlanib, 3 ming 200 o‘rinli 3 ta yangi o‘quv binosi foydalanishga topshirildi. Zamonaviy o‘quv binolari ta’lim jarayonini samarali tashkil etish, innovatsion texnologiyalarni joriy qilish va talabalar uchun sifatli bilim olish imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qiladi.

Ayniqsa, muhandislik, tibbiyot, axborot texnologiyalari va tabiiy fanlar yo‘nalishlarida zamonaviy laboratoriyalar bilan jihozlangan o‘quv binolarining ahamiyati katta. Bugungi kunda respublikamizdagi 37 ta yetakchi oliy ta’lim muassasasida 203 ta ilmiy laboratoriya faoliyat yuritmoqda. Bunday infratuzilma talabalarning nazariy bilimlarini amaliyot bilan uyg‘unlashtirish, tadqiqot ishlarini olib borish va raqobatbardosh mutaxassis sifatida shakllanishi uchun mustahkam zamin yaratadi.

Mazkur yo‘nalishdagi vazifalar strategik hujjatlarda ham aniq belgilab qo‘yilgan. “O‘zbekiston – 2030” strategiyasida yoshlarni oliy ta’lim bilan qamrab olish darajasini kamida 50 foizga yetkazish, 30 ta oliy ta’lim muassasasining ta’lim dasturlarini xalqaro akkreditatsiyadan o‘tkazish, 10 ta oliygohni dunyoning nufuzli “Top-1000” reytingiga kiritish hamda ilmiy salohiyatni 70 foizga yetkazish kabi maqsadlar ko‘zda tutilgan. Turar joy masalasida esa 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasiga muvofiq talabalar turar joylari sonini 100 ming o‘ringa yetkazish va talabalarni yotoqxona bilan ta’minlash darajasini 60 foizdan oshirish vazifasi belgilangan.

Xulosa qilib aytganda, talabalarni yotoqxona bilan qamrab olish darajasini yaxshilash va qo‘shimcha o‘quv binolarini barpo etish oliy ta’lim tizimini rivojlantirishning muhim yo‘nalishlaridan biridir. Yuqorida keltirilgan raqamlar mazkur sohada izchil o‘sish kuzatilayotganini ko‘rsatadi. Ushbu vazifalarning samarali amalga oshirilishi yoshlarning bilim olish imkoniyatlarini kengaytiradi, ta’lim sifatining oshishiga xizmat qiladi hamda “O‘zbekiston – 2030” strategiyasida belgilangan inson kapitali va zamonaviy ta’limni rivojlantirish maqsadlariga erishishda muhim omildir.

Raxmatullayeva Shaxnoza Xamidovna
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti,
Mehnat iqtisodiyoti kafedrasi dotsenti

Teglar:

CHEGARA BILMAS BILIM: JAHON UNIVERSITETLARI SARI OCHILAYOTGAN IMKONIYATLAR

Yashil obligatsiyalar: Oʻzbekistonda rivojlanish istiqbollari

Moderator

Tegishli xabarlar

O‘ZBEKISTONDA YUK VA YO‘LOVCHI TASHISHNI TASHKIL ETISHDA KICHIK TADBIRKORLIK SHAKLLARIDAN FOYDALANISH DARAJASINI OSHIRISH YO‘LLARI

O‘ZBEKISTONDA YUK VA YO‘LOVCHI TASHISHNI TASHKIL ETISHD...

boshqaruvchi Iyul 5, 2025 0 22

IV – TOSHKENT XALQARO INVESTITSIYA FORUMI: YANGI O‘ZBEKISTON TARAQQIYOTINING KATTA QADAMI

IV – TOSHKENT XALQARO INVESTITSIYA FORUMI: YANGI O‘ZBEK...

boshqaruvchi Iyun 28, 2025 0 25

O‘ZBEKISTONDA “YASHIL” ENERGETIKA VA QAYTA TIKLANUVCHI ENERGIYA MANBALARINING RIVOJLANISHI

O‘ZBEKISTONDA “YASHIL” ENERGETIKA VA QAYTA TIKLANUVCHI ...

boshqaruvchi Iyun 11, 2025 0 13