Oʻzbekiston va Serbiya oʻrtasidagi savdo-iqtisodiy munosabatlarning yangi bosqichi

Moderator

may 19, 2026 - 12:48

0 12

Oʻzbekiston va Serbiya oʻrtasidagi savdo-iqtisodiy munosabatlarning yangi bosqichi

Joriy yil 18 may kuni Shavkat Mirziyoyev va Aleksandar Vučić oʻrtasida muhim oliy darajadagi uchrashuv boʻlib oʻtdi. Uchrashuv Baku shahrida oʻtkazilayotgan World Urban Forum doirasida tashkil etildi. Mazkur muloqot Oʻzbekiston va Serbiya oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlarni yanada chuqurlashtirish, savdo-iqtisodiy hamkorlikni kengaytirish hamda strategik sheriklikni mustahkamlash nuqtayi nazaridan alohida ahamiyat kasb etdi.

Soʻnggi yillarda Oʻzbekiston tashqi siyosatining ochiq va pragmatik yoʻnalishi natijasida Yevropa davlatlari bilan hamkorlik yangi bosqichga koʻtarildi. Xususan, Serbiya bilan munosabatlar siyosiy muloqotlar, iqtisodiy hamkorlik va madaniy-gumanitar almashinuvlar orqali izchil rivojlanmoqda. Davlat rahbarlari uchrashuvida ham ana shu jarayonlarni yanada jadallashtirish masalalari muhokama qilindi.

Uchrashuv chogʻida ikki mamlakat oʻrtasidagi tovar ayirboshlash hajmini oshirish masalasi asosiy yoʻnalishlardan biri sifatida qayd etildi. Soʻnggi yillarda Oʻzbekiston va Serbiya oʻrtasidagi tashqi savdo aylanmasi nisbatan oʻsish tendensiyasiga ega boʻlsa-da, mavjud iqtisodiy salohiyatdan toʻliq foydalanilmayotgani taʼkidlandi. Shu bois tomonlar savdo hajmini bir necha barobar oshirish uchun qoʻshma dasturlar ishlab chiqishga kelishib oldilar.

Tahlillarga koʻra, ikki davlat oʻrtasidagi tovar ayirboshlash hajmi hozircha nisbatan past boʻlsa-da, kelgusida uni keskin oshirish uchun yetarli iqtisodiy asoslar mavjud. Oʻzbekiston Serbiya bozoriga qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, toʻqimachilik, charm-poyabzal mahsulotlari, mineral oʻgʻitlar va oziq-ovqat mahsulotlarini eksport qilish imkoniyatiga ega. Ayni paytda Serbiya Oʻzbekiston uchun mashinasozlik uskunalari, sanoat texnologiyalari, farmatsevtika mahsulotlari va kimyo sanoati mahsulotlarini yetkazib berish boʻyicha istiqbolli sherik sifatida namoyon boʻlmoqda.

Ayniqsa, mashinasozlik va qayta ishlash sanoati sohalarida qoʻshma kooperatsiya loyihalarini amalga oshirish muhim ahamiyatga ega. Bugungi kunda Oʻzbekistonda sanoatni modernizatsiya qilish va mahalliylashtirish jarayonlari jadal kechayotgani Serbiya kompaniyalari uchun ham yangi investitsiya imkoniyatlarini yaratmoqda. Shu nuqtayi nazardan, ikki davlat oʻrtasida sanoat kooperatsiyasini rivojlantirish nafaqat iqtisodiy, balki texnologik taraqqiyot uchun ham muhim omil hisoblanadi.

Shuningdek, elektronika va elektrotexnika sohasida hamkorlikni rivojlantirish masalasi ham muhokamalar markazida boʻldi. Hozirgi global iqtisodiyot sharoitida raqamli texnologiyalar va yuqori qoʻshilgan qiymatga ega mahsulotlar ishlab chiqarish davlat raqobatbardoshligini belgilovchi asosiy omillardan biriga aylanmoqda. Oʻzbekistonning raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish strategiyasi doirasida Serbiya bilan innovatsion texnologiyalar transferi va IT sohasidagi hamkorlik yangi imkoniyatlarni ochishi mumkin.

Qishloq xoʻjaligi sohasida ham ikki davlatning oʻzaro manfaatlari mavjud. Oʻzbekiston agrar sohada katta tajribaga ega boʻlib, meva-sabzavot yetishtirish va qayta ishlash boʻyicha yuqori eksport salohiyatiga ega davlat hisoblanadi. Serbiya esa Yevropa bozoriga chiqish imkoniyatlari va agrotexnologiyalar sohasidagi tajribasi bilan muhim sherik hisoblanadi. Bu esa agrologistika, oziq-ovqat xavfsizligi va agroinnovatsiyalar sohasida qoʻshma loyihalarni amalga oshirish uchun mustahkam asos yaratadi.

Turizm sohasi ham hamkorlikning muhim yoʻnalishlaridan biri sifatida qayd etildi. Oʻzbekistonning boy tarixiy-madaniy merosi va Serbiyaning Yevropa turizm bozoridagi oʻrni oʻzaro turistik almashinuvlarni kengaytirish uchun muhim imkoniyatlar yaratadi. Ayniqsa, Samarkand, Bukhara va Khiva kabi tarixiy shaharlarga yevropalik turistlar qiziqishi ortib borayotgan bir paytda Serbiya bilan turizm sohasidagi hamkorlik muhim iqtisodiy natijalar berishi mumkin.

Gumanitar sohada ham muhim tashabbuslar ilgari surildi. Xususan, ikki davlat rektorlarining birinchi forumini oʻtkazish, talabalar almashinuvini yoʻlga qoʻyish, kino va madaniyat kunlarini tashkil etish masalalari muhokama qilindi. Bu tashabbuslar xalqlar oʻrtasidagi doʻstlik va oʻzaro ishonchni mustahkamlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Ilm-fan va taʼlim sohasidagi hamkorlik esa kelgusida innovatsion iqtisodiyot uchun yuqori malakali kadrlar tayyorlashga xizmat qilishi mumkin.

Xalqaro munosabatlar nuqtayi nazaridan qaraganda, Oʻzbekiston va Serbiya oʻrtasidagi hamkorlik Yevroosiyo makonida yangi iqtisodiy koʻpriklarni shakllantirishga xizmat qiladi. Ikki davlat ham tashqi siyosatda muvozanatli va pragmatik yondashuvni qoʻllab-quvvatlayotgani sababli, mazkur hamkorlik kelgusida yanada kengayishi kutilmoqda.

Xulosa qilib aytganda, Prezidentlar Shavkat Mirziyoyev va Aleksandar Vučić oʻrtasidagi uchrashuv Oʻzbekiston – Serbiya munosabatlarini yangi bosqichga olib chiqishga xizmat qildi. Savdo-iqtisodiy, sanoat, qishloq xoʻjaligi, turizm va gumanitar sohalardagi hamkorlikning kengayishi ikki mamlakat iqtisodiyoti barqaror rivojlanishiga, tashqi savdo aylanmasining ortishiga hamda xalqlar oʻrtasidagi doʻstlik aloqalarining mustahkamlanishiga muhim hissa qoʻshadi.

Hasanxonova Nodira Isametdinovna,
TDIU “Iqtisodiyot nazariyasi” kafedrasi dotsenti, i.f.d.

Teglar:

Oʻzbekiston–Serbiya hamkorligi yangi bozorlar, investitsiyalar va qoʻshimcha qi...

Moderator

Tegishli xabarlar

RAQAMLI MARKETING VA BOZOR SEGMENTATSIYASI: ISTE’MOLCHI BILAN ALOQANI QAYTA TALQIN ETISH

RAQAMLI MARKETING VA BOZOR SEGMENTATSIYASI: ISTE’MOLCHI...

boshqaruvchi may 15, 2025 0 29

ESKROU TIZIMI — KO‘CHMAS MULK BOZORIDA ISHONCH VA XAVFSIZLIKNI TA’MINLAYDIGAN ZAMONAVIY YECHIMDIR!

ESKROU TIZIMI — KO‘CHMAS MULK BOZORIDA ISHONCH VA XAVFS...

Moderator aprel 30, 2026 0 16

REAL SEKTOR AKTIVLARINI TOKENIZATSIYA QILISH VA KAPITAL BOZORLARINI CHUQURLASHTIRISH: RIVOJLANAYOTGAN IQTISODIYOTLAR UCHUN YANGI MOLIYAVIY ARXITEKTURA

REAL SEKTOR AKTIVLARINI TOKENIZATSIYA QILISH VA KAPITAL...

Moderator mart 16, 2026 0 16