“CHIRCHIQ” TEXNOPARKI MISOLIDA O‘ZBEKISTON SANOATI YANGI YUKSALISH BOSQICHIGA CHIQMOQDA

boshqaruvchi

Iyun 4, 2026 - 03:16

Iyun 4, 2026 - 03:16

0 9

“CHIRCHIQ” TEXNOPARKI MISOLIDA O‘ZBEKISTON SANOATI YANGI YUKSALISH BOSQICHIGA CHIQMOQDA

Joriy yil 2-iyun kuni Prezident Shavkat Mirziyoyevning “Chirchiq” kimyo-industrial texnoparki faoliyati hamda sohada amalga oshirilayotgan istiqbolli loyihalar bilan tanishuvi mamlakat iqtisodiyotida kimyo sanoatining strategik ahamiyati tobora ortib borayotganini yana bir bor namoyon etdi. Bugungi kunda mazkur tarmoq nafaqat sanoat ishlab chiqarishining muhim bo‘g‘ini, balki iqtisodiyotni diversifikatsiya qilish, yuqori qo‘shilgan qiymatli mahsulotlar ulushini oshirish va eksport salohiyatini kengaytirishning asosiy omillaridan biriga aylanmoqda.

So‘nggi yillarda O‘zbekiston sanoat siyosatida xom ashyo eksportidan tayyor mahsulot ishlab chiqarishga o‘tish ustuvor vazifa sifatida belgilandi. Bu jarayonda kimyo sanoati alohida ahamiyat kasb etadi. Chunki tarmoq nafaqat qishloq xo‘jaligi, qurilish, energetika va mashinasozlik kabi sohalar uchun muhim resurslar yetkazib beradi, balki yuqori texnologik mahsulotlar ishlab chiqarish orqali iqtisodiyotda yangi qiymat zanjirlarini shakllantiradi. “Chirchiq” kimyo-industrial texnoparki ana shu yondashuvning amaliy ifodasi sifatida qisqa vaqt ichida o‘z samaradorligini namoyon qilishga muvaffaq bo‘ldi.

Atigi uch yil avval tashkil etilgan texnopark bugun zamonaviy sanoat infratuzilmasiga ega ishlab chiqarish maydoni sifatida shakllandi. 26,4 gektar hududda yaratilgan muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlari, logistika imkoniyatlari va “tayyor maydon” tamoyili investorlarga vaqt va xarajatlarni sezilarli darajada qisqartirish imkonini bermoqda. Natijada korxonalar qurilish va infratuzilma ishlariga ortiqcha resurs sarflamasdan, asosiy e’tiborni ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish va mahsulot raqobatbardoshligini oshirishga qaratmoqda.

Texnopark faoliyatining iqtisodiy natijalari ham ushbu yondashuvning to‘g‘ri tanlanganini ko‘rsatadi. Faqat 2025-yilning o‘zida 56 million dollar investitsiya o‘zlashtirilgani, 758 ta yangi ish o‘rni yaratilgani va 150 dan ortiq turdagi 60 million dollarlik mahsulot ishlab chiqarilgani loyihaning qisqa muddatda real iqtisodiy samara berish qobiliyatiga ega ekanini tasdiqlaydi. Bu ko‘rsatkichlar nafaqat ishlab chiqarish hajmining o‘sishi, balki aholi bandligi, mahalliylashtirish darajasi va hududiy iqtisodiy faollikning kuchayishi nuqtai nazaridan ham muhim ahamiyatga ega.

Muhimi, “Chirchiq” texnoparki alohida loyiha sifatida emas, balki mamlakat bo‘ylab shakllanayotgan yaxlit kimyo sanoati ekotizimining tarkibiy qismi sifatida rivojlanmoqda. Jizzaxdagi texnopark, Navoiy, Farg‘ona va Qo‘ng‘irotdagi kimyo klasterlari bilan birgalikda mazkur loyiha mamlakatning turli hududlarini qamrab oladigan zamonaviy sanoat tarmog‘ini shakllantirmoqda. Bu esa ishlab chiqarish quvvatlarini hududlar kesimida muvozanatli joylashtirish, logistika xarajatlarini qisqartirish va mahalliy resurslardan samarali foydalanish imkonini beradi.

Kimyo sanoatida belgilangan istiqbolli rejalar tarmoqning kelgusi yillarda iqtisodiy o‘sishning muhim drayverlaridan biri bo‘lishini ko‘rsatadi. 2030-yilga qadar “Chirchiq” texnoparkiga jalb qilinadigan investitsiyalar hajmini 207 million dollarga, mahsulot ishlab chiqarishni 294 million dollarga va eksportni 48 million dollarga yetkazish rejalashtirilgan. Shuningdek, ish o‘rinlari sonining 2 300 tagacha oshirilishi aholi bandligini ta’minlash va ijtimoiy barqarorlikni mustahkamlashga xizmat qiladi. Bu raqamlar ortida minglab oilalarning daromadi, yangi kasblar, malakali kadrlarga bo‘lgan ehtiyoj va iqtisodiy faollikning o‘sishi mujassam.

Tarmoq rivojida mineral o‘g‘itlar, neft-kimyo va maishiy kimyo yo‘nalishlari alohida o‘rin tutadi. Mineral o‘g‘itlar sohasida umumiy qiymati 2,8 milliard dollarlik loyihalarning amalga oshirilishi qishloq xo‘jaligini mahalliy va sifatli mahsulotlar bilan ta’minlash imkoniyatlarini kengaytiradi. Bu nafaqat importga qaramlikni qisqartiradi, balki agrar sektor samaradorligini oshirish orqali oziq-ovqat xavfsizligini mustahkamlashga ham xizmat qiladi. Neft-kimyo sohasida Angren va Qo‘ng‘irotda amalga oshirilayotgan yirik loyihalar polimer mahsulotlar ishlab chiqarish hajmini ko‘paytirish orqali mamlakatning yuqori qo‘shilgan qiymatli sanoat mahsulotlari bozoridagi o‘rnini mustahkamlaydi. Maishiy kimyo mahsulotlari ishlab chiqarishni kengaytirish esa import ulushini qisqartirish, ichki bozorni mahalliy mahsulotlar bilan ta’minlash va aholi uchun nisbatan arzon hamda sifatli tovarlar taklifini oshirish imkonini beradi.

Umuman olganda, “Chirchiq” kimyo-industrial texnoparki misolida O‘zbekiston sanoat siyosatidagi muhim tendensiya — xom ashyodan tayyor mahsulotga o‘tish strategiyasi amalda qanday natija berayotganini ko‘rish mumkin. Zamonaviy infratuzilma, investitsiyalar uchun qulay muhit, soliq va bojxona imtiyozlari hamda ilmiy-texnologik yondashuvning uyg‘unligi qisqa muddat ichida yuqori iqtisodiy samara keltirishi mumkinligini mazkur loyiha isbotlab turibdi. Eng muhimi, bu jarayon mamlakat iqtisodiyotining raqobatbardoshligini oshirish, eksport geografiyasini kengaytirish va aholi farovonligini yuksaltirishga xizmat qiluvchi uzoq muddatli taraqqiyot modeli shakllanayotganini ko‘rsatmoqda. Shu ma’noda, kimyo sanoati bugun nafaqat sanoat tarmog‘i, balki O‘zbekistonning yangi iqtisodiy taraqqiyot bosqichini belgilab berayotgan muhim o‘sish nuqtalaridan biri sifatida namoyon bo‘lmoqda.

Madina Abdullayeva,
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
"Iqtisodiyot nazariyasi" kafedrasi dotsenti,
iIqtisod fanlari nomzodi

Teglar:

KIMYO SANOATINI JADAL RIVOJLANTIRISH VAZIFALARI MUHOKAMA QILINDI

boshqaruvchi

boshqaruvchi

Tegishli xabarlar

XORAZM VILOYATINING MAVJUD IMKONIYATLARI VA ULARDAN SAMARALI FOYDALANISH DOLZARB MASALA SIFATIDA

XORAZM VILOYATINING MAVJUD IMKONIYATLARI VA ULARDAN SAM...

boshqaruvchi may 12, 2025 0 33

IV – TOSHKENT XALQARO INVESTITSIYA FORUMI: YANGI O‘ZBEKISTON TARAQQIYOTINING KATTA QADAMI

IV – TOSHKENT XALQARO INVESTITSIYA FORUMI: YANGI O‘ZBEK...

boshqaruvchi Iyun 28, 2025 0 24

SUN’IY INTELLEKT VA OLIY TA’LIM: IMKONIYATLAR, XAVFLAR VA RIVOJLANISH YO‘NALISHLARI

SUN’IY INTELLEKT VA OLIY TA’LIM: IMKONIYATLAR, XAVFLAR ...

boshqaruvchi Iyun 16, 2025 0 33