O‘ZBEKISTON VENCHUR INVESTITSIYALAR O‘SISH SUR’ATI BO‘YICHA JAHONDA YETAKCHI

boshqaruvchi

avgust 3, 2026 - 00:39

0 2

O‘ZBEKISTON VENCHUR INVESTITSIYALAR O‘SISH SUR’ATI BO‘YICHA JAHONDA YETAKCHI

O‘zbekiston venchur investitsiyalar o‘sish sur’ati bo‘yicha jahonda eng yuqori natijani qayd etishi mamlakatda innovatsion iqtisodiyot va texnologik tadbirkorlikni rivojlantirish yo‘lida amalga oshirilayotgan islohotlar samarasining yana bir muhim ko‘rsatkichiga aylandi. Startaplar, venchur investitsiyalar va texnologik ekotizimlar bo‘yicha dunyoning yetakchi tahliliy platformalaridan biri — Dealroom.co tomonidan 2026-yil 29-iyul kuni e’lon qilingan Q2/H1 2026 Venture Capital Report hisobotida O‘zbekiston venchur investitsiyalar hajmining yillik o‘sish sur’ati bo‘yicha birinchi o‘rinni egallagani qayd etildi.

IT Park ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilning mos davriga nisbatan mamlakatimizga jalb etilgan venchur investitsiyalar hajmi 539,7 foizga oshgan. Bu ko‘rsatkich hisobotga kiritilgan barcha davlatlar orasida eng yuqori o‘sish sur’ati sifatida baholanmoqda. Natijada O‘zbekiston Keniya (325,7 foiz), Avstriya (307,7 foiz), Gana (278,3 foiz) va Pokiston (264,2 foiz) kabi mamlakatlarni ortda qoldirdi. Shuningdek, Xitoy, Argentina, Ukraina, Xorvatiya va Amerika Qo‘shma Shtatlari ham reytingning ilk o‘nligidan o‘rin olgan.

Mazkur natijani to‘g‘ri baholashda o‘sish sur’ati va investitsiyalar umumiy hajmi o‘rtasidagi farqni hisobga olish muhim ahamiyatga ega. Dealroom.co tahlilchilari ta’kidlaganidek, O‘zbekistonning yetakchiligi investitsiyalar umumiy hajmi emas, balki aynan ularning o‘sish sur’ati bilan bog‘liq. Venchur kapitalining umumiy hajmi bo‘yicha esa AQSH va Xitoy o‘z yetakchiligini saqlab qolmoqda. Xususan, 2026-yilning birinchi yarim yilligida jahondagi barcha venchur investitsiyalarining taxminan 75 foizi AQSH hissasiga to‘g‘ri kelgan. Shu sababli yuqori o‘sish ko‘rsatkichini mutlaq investitsiya hajmi bilan tenglashtirmasdan, uni iqtisodiy rivojlanish bosqichlari nuqtai nazaridan tahlil qilish maqsadga muvofiq hisoblanadi.

Shu bilan birga, mamlakatimiz startap ekotizimida mutlaq ko‘rsatkichlar ham ijobiy dinamikani namoyon etmoqda. 2026-yil boshidan buyon O‘zbekiston startaplari 123 million dollardan ortiq venchur mablag‘larini jalb qildi. Milliy startap-ekotizimining umumiy qiymati esa 3,3 milliard dollar darajasida baholanmoqda. Bu ko‘rsatkichlar mamlakatda innovatsion tadbirkorlik bozori tobora shakllanib, sarmoyadorlar uchun yangi imkoniyatlar yaratilayotganini ko‘rsatadi.

Dealroom.co tahlilchilari yuqori o‘sish sur’atini bir nechta omillar bilan izohlaydi. Avvalo, 2025-yilning mos davrida venchur investitsiyalar hajmining nisbatan past bo‘lgani yuqori foizli o‘sishni ta’minlagan baza effektini yuzaga keltirgan. Shu bilan birga, Uzum va TBC Uzbekistan ishtirokida amalga oshirilgan yirik investitsiya bitimlari bozor faolligini sezilarli darajada oshirdi. Startap-ekotizimining bosqichma-bosqich rivojlanishi, texnologik tadbirkorlik uchun yaratilayotgan qulay muhit hamda xalqaro investorlarning O‘zbekiston bozoriga qiziqishining ortishi ham mazkur natijaga munosib hissa qo‘shdi.

Joriy yil iyul oyida Markaziy Osiyo venchur bozorida kuzatilgan voqealar ham ushbu tendensiyaning davomi bo‘ldi. Yoshlar Ventures va AloqaVentures yangi investitsiya bitimlarini e’lon qildi. 2021-yilda tashkil etilgan mamlakatimizdagi birinchi korporativ venchur fondi — UC Ventures o‘z faoliyatini yangilangan formatda jamoatchilikka taqdim etdi. Shuningdek, o‘yin industriyasi uchun ixtisoslashgan birinchi investitsiya jamg‘armasi — UzCA Game Fund ish boshladi. Tashkent 2.0 investitsion tayyorgarlik akselerator dasturi doirasida o‘tkazilgan yakuniy Demo Day tadbiri esa mahalliy startaplarni xalqaro investorlar bilan bog‘laydi.

Ushbu natijalar O‘zbekistonda venchur investitsiyalar bozori shakllanishining yangi bosqichga o‘tayotganini anglatadi. Innovatsion ekotizimning kengayishi, xususiy kapitalning faollashishi va institutsional infratuzilmaning mustahkamlanishi mamlakatning texnologik iqtisodiyotga o‘tish jarayonini tezlashtirmoqda. Venchur investitsiyalari nafaqat yangi kompaniyalarni moliyalashtirish, balki yuqori qo‘shilgan qiymat yaratadigan mahsulotlar, raqamli xizmatlar va eksportbop texnologiyalarni rivojlantirish uchun ham muhim moliyaviy manba hisoblanadi.

Xulosa qilib aytganda, mavjud yuqori o‘sish sur’atini uzoq muddatli barqaror natijaga aylantirish uchun institutsional islohotlarni izchil davom ettirish, xususiy venchur fondlari sonini ko‘paytirish, startaplarning global bozorlarga chiqish imkoniyatlarini kengaytirish, intellektual mulk himoyasini kuchaytirish hamda xalqaro investorlar uchun yanada jozibador investitsiya muhitini shakllantirish dolzarb vazifalardan biri bo‘lib qolmoqda. Ana shunday yondashuv O‘zbekistonning nafaqat o‘sish sur’ati, balki venchur investitsiyalarining umumiy hajmi bo‘yicha ham dunyoning yetakchi innovatsion iqtisodiyotlari qatoridan o‘rin egallashi uchun mustahkam zamin yaratadi.

Pardayeva Shahnoza Abdinabiyevna
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
“Bank hisobi va auditi” kafedrasi dotsenti,
iqtisodiyot fanlari doktori (DSc).

Pardayeva Zulfizar Alimovna
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
“Moliyaviy hisob va hisobot” kafedrasi dotsenti.

Teglar:

O‘ZBEKISTON VA QIRG‘IZISTON: SUV, ENERGIYA VA OZIQ-OVQAT MANFAATLARI TUTASHGAN N...

IQTISODIY O‘SISHNING YANGI BOSQICHI: SAMARADORLIK, RAQOBAT VA BOSHQARUV SIFATI

boshqaruvchi

boshqaruvchi

Tegishli xabarlar

O‘ZBEKISTON CHAKANA SAVDOSIDA INNOVATSION MARKETINGNI QO‘LLASHNING DOLZARB MASALALARI

O‘ZBEKISTON CHAKANA SAVDOSIDA INNOVATSION MARKETINGNI Q...

boshqaruvchi may 30, 2025 0 22

Arab dunyosi davlatlari bilan parlamentlararo hamkorlikning yangi bosqichi

Arab dunyosi davlatlari bilan parlamentlararo hamkorlik...

Moderator aprel 13, 2025 0 25

O‘ZBEKISTON IQTISODIYOTINI DIVERSIFIKATSIYALASH JARAYONIDA INNOVATSION OMILLARNING TA’SIRI

O‘ZBEKISTON IQTISODIYOTINI DIVERSIFIKATSIYALASH JARAYON...

boshqaruvchi Iyun 30, 2025 0 21