IQTISODIY O'SISH — RAQAMDAN AMALIY NATIJAGA TOMON

boshqaruvchi

Iyul 29, 2026 - 00:43

0 12

IQTISODIY O'SISH — RAQAMDAN AMALIY NATIJAGA TOMON

Joriy yil 21-iyul kuni Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida Birinchi yarim yillik yakunlari hamda yil oxirigacha amalga oshirilishi lozim bo‘lgan vazifalarga bag‘ishlangan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazildi. Unda mamlakat iqtisodiyoti yil boshidan buyon 8,5 foizga o‘sgani qayd etildi. Bu natija so‘nggi yillarda izchil amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlar, investitsiya faolligining kengayishi va tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash siyosati samarasi sifatida baholanmoqda.

Iqtisodiy o‘sish alohida tarmoq hisobiga emas, balki bir nechta sohaning barqaror rivojlanishi orqali ta’minlanmoqda. Xususan, sanoatda 8 foiz, xizmatlar sohasida 16,9 foiz, qurilishda 13,8 foiz, qishloq xo‘jaligida esa 4,7 foizlik o‘sish qayd etildi. Jalb qilingan investitsiyalar hajmi 28 milliard dollarga, eksport esa 14,4 milliard dollarga yetgani milliy iqtisodiyotning ichki imkoniyatlari bilan bir qatorda tashqi bozorlardagi faolligi ham ortib borayotganini ko‘rsatadi.

O‘zbekiston iqtisodiyotiga bo‘lgan ishonch xalqaro reyting agentliklari baholarida ham o‘z ifodasini topmoqda. Moody's agentligi mamlakatning suveren kredit reytingini «Ba3»dan «Ba2» darajasiga ko‘tardi. Fitch esa reytingni «BB» darajasida saqlagan holda prognozni «barqaror»dan «ijobiy»ga yaxshiladi. Bunday baholar budjet intizomi mustahkamlanayotgani va institutsional islohotlar izchil davom etayotganining xalqaro e’tirofi sifatida ahamiyat kasb etadi.

Shu bilan birga, makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarning yuqori bo‘lishi o‘z-o‘zidan yakuniy maqsad emas. Davlat rahbari ta’kidlaganidek, qariyb 40 million aholining turmush darajasini sezilarli yaxshilash uchun iqtisodiyotning yillik o‘sish sur’ati 9–10 foiz atrofida bo‘lishi zarur. Bu esa erishilgan natijalarni saqlab qolish bilan cheklanmasdan, ularni yanada mustahkamlash vazifasini kun tartibiga olib chiqadi. Har bir vazir, hokim va tarmoq rahbarining faoliyati tadbirkorlik rivoji, mahalla infratuzilmasi va oilalar daromadlarida amaliy ifodasini topishi lozim.

Yig‘ilishda ayrim hududlarda yalpi hududiy mahsulot, qurilish, sanoat, investitsiya va eksport bo‘yicha mavjud salohiyat to‘liq ishga solinmayotganiga ham e’tibor qaratildi. Shu bois har bir hududda «resurs — infratuzilma — loyiha — ishlab chiqarish — budjetga tushum — eksport» zanjirini yagona tizim sifatida shakllantirish va uning barqaror ishlashini ta’minlash muhim vazifa sifatida belgilandi.Tadbirkorlik muhitini yanada yaxshilash ham iqtisodiy siyosatning ustuvor yo‘nalishlaridan biri bo‘lib qolmoqda. Ortiqcha byurokratik to‘siqlarni qisqartirish, nazorat jarayonlarida jazo qo‘llashdan avval tadbirkorga aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish imkoniyatini berish hamda amaliy ko‘mak ko‘rsatish yondashuvi kengayib bormoqda.

Soliq tushumlari yil boshidan buyon 27 foizga oshib, 130 trillion so‘mdan ziyodni tashkil etdi. Bu davlat budjeti daromadlari bazasi tobora mustahkamlanayotganini anglatadi. Biroq yashirin iqtisodiyot ulushini qisqartirish va xo‘jalik yurituvchi subyektlarni rasmiy iqtisodiy faoliyatga kengroq jalb etish bo‘yicha hali foydalanilmagan imkoniyatlar mavjud. Qo‘shimcha tushumlar rejasining faqat bir qismi bajarilgani shu yo‘nalishdagi ishlarni yanada faollashtirish zarurligini ko‘rsatadi.

Eksport salohiyatini kengaytirish ham dolzarb vazifalardan biri hisoblanadi. So‘nggi uch yilda eksportbop mahsulotlar ishlab chiqarishga ixtisoslashgan 509 ta yangi quvvat ishga tushirilgan bo‘lsa-da, ularning ma’lum qismi hali tashqi bozorlarga to‘liq chiqmagan. Bu mahsulotlarni eksport zanjiriga integratsiya qilish, sertifikatlash jarayonlarini takomillashtirish, logistika imkoniyatlarini kengaytirish va yangi bozorlarni o‘zlashtirish bo‘yicha tizimli choralarni talab etadi. Oziq-ovqat xavfsizligi va ichki bozorda narxlar barqarorligini ta’minlash ham yig‘ilishda muhokama qilingan muhim masalalardan biri bo‘ldi. Go‘sht, meva-sabzavot va kartoshka zaxiralarini shakllantirish, zamonaviy sovitkichli omborlar barpo etish yuzasidan aniq vazifalar belgilandi. Yil yakuniga qadar umumiy sig‘imi 87 ming tonnani tashkil etadigan 340 ta sovitkichli omborni ishga tushirish rejalashtirilgani ichki bozor ta’minotini barqarorlashtirishda muhim ahamiyat kasb etadi.

Xulosa qilib aytganda, birinchi yarim yillik yakunlari mamlakat iqtisodiyoti barqaror rivojlanish trayektoriyasini saqlab qolayotganini ko‘rsatdi. Endi asosiy vazifa ushbu o‘sish sur’atini aholi bandligi, tadbirkorlik imkoniyatlarining kengayishi va real daromadlar ortishida namoyon bo‘ladigan amaliy natijalarga aylantirishdan iborat. Iqtisodiy o‘sishning haqiqiy samarasi uning har bir oila hayoti va farovonligida aks etgandagina to‘liq namoyon bo‘ladi.

Salimov Sherzod Baxtiyorovich,
TDIU, “Soliq va soliqqa tortish” kafedrasi
dotsenti (Phd)

Teglar:

NUKUSDAGI KOGENERATSIYA LOYIHASI: MINTAQAVIY ISSIQLIK TA’MINOTI ISLOHOTINING IQT...

boshqaruvchi

boshqaruvchi

Tegishli xabarlar

XORAZM VILOYATIDA TO‘QIMACHILIK VA TIKUV-TRIKOTAJ SANOATINING RIVOJLANISHI

XORAZM VILOYATIDA TO‘QIMACHILIK VA TIKUV-TRIKOTAJ SANOA...

boshqaruvchi Iyun 11, 2025 0 17

AMERIKA BIZNESI VA O‘ZBEKISTON: HAQIQIY STRATEGIK SHERIKLIKKA YO‘L OCHILDI

AMERIKA BIZNESI VA O‘ZBEKISTON: HAQIQIY STRATEGIK SHERI...

boshqaruvchi Iyun 11, 2025 0 18

KICHIK BIZNES INNOVATSION FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISH YO‘LLARI

KICHIK BIZNES INNOVATSION FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISH YO...

boshqaruvchi may 15, 2025 0 16