MUSTAQILLIK — TARAQQIYOTIMIZ POYDEVORI: ISTIQLOLNING 35 YILLIGIDA ERISHILGAN NATIJALAR VA YANGI MARRALAR

Sentabr 2, 2026 - 21:53
 0  6
MUSTAQILLIK — TARAQQIYOTIMIZ POYDEVORI: ISTIQLOLNING 35 YILLIGIDA ERISHILGAN NATIJALAR VA YANGI MARRALAR

Xalqimiz o‘z hayotidagi eng aziz va muqaddas sanalardan biri — O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining 35 yilligini keng nishonlamoqda. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning tegishli qaroriga muvofiq, ushbu ulug‘ bayram “Yagona Vatan, yagona xalq bo‘lib, yangi hayot va kelajak yaratamiz!” degan bosh g‘oya asosida o‘tkazilmoqda. Mazkur qarorda milliy suverenitet va davlat mustaqilligi har qaysi mamlakatning siyosiy, ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy taraqqiyotining eng asosiy sharti va garovi ekani alohida ta’kidlangan.

O‘ttiz besh yillik istiqlol yo‘li — xalqimizning fidokorona mehnati, qat’iy irodasi va bunyodkorlik salohiyati bilan yaratilgan taraqqiyot tarixidir. Ayniqsa, keyingi yillarda Yangi O‘zbekistonni barpo etish yo‘lida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar mamlakat iqtisodiy va ijtimoiy hayotida yangi bosqichni boshlab berdi. Shu jihatdan mustaqillikning 35 yilligi nafaqat tarixiy sanani nishonlash, balki erishilgan natijalarni sarhisob qilish va kelgusidagi taraqqiyot marralarini belgilash uchun ham muhim ahamiyat kasb etadi.

Iqtisodiy o‘sish — taraqqiyotning muhim omili

So‘nggi yillarda mamlakatimiz iqtisodiyotida kuzatilayotgan barqaror o‘sish mustaqillik yillarida shakllangan iqtisodiy salohiyat va amalga oshirilayotgan islohotlarning muhim natijalaridan biridir. Milliy statistika qo‘mitasining dastlabki ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda O‘zbekiston yalpi ichki mahsuloti joriy narxlarda 1 849,7 trillion so‘mni tashkil etib, 2024-yilga nisbatan real hisobda 7,7 foizga o‘sdi. Taqqoslash uchun, 2021-yilda YaIM hajmi 861,2 trillion so‘mni tashkil etgan edi. Bu raqamlar mamlakat iqtisodiy salohiyati izchil kengayib borayotganini ko‘rsatadi. 2026-yilning birinchi yarmidagi natijalar ham ushbu iqtisodiy faollik davom etayotganini tasdiqlaydi. Yanvar-iyun oylarida mamlakat iqtisodiyoti 8,5 foizga o‘sdi. Jumladan, xizmatlar sohasida 16,9 foiz, qurilishda 13,8 foiz, sanoatda 8 foiz va qishloq xo‘jaligida 4,7 foiz o‘sish ta’minlandi. Shu davrda investitsiyalar hajmi 28 milliard dollarga, eksport esa 14,4 milliard dollarga yetdi. Mazkur ko‘rsatkichlar iqtisodiyot tarmoqlarida faollik kuchayib, ishlab chiqarish, xizmat ko‘rsatish, qurilish va investitsiya jarayonlari kengayib borayotganini namoyon etadi. Ayniqsa, xizmatlar sohasidagi yuqori o‘sish mamlakat iqtisodiyoti tarkibida zamonaviy servis yo‘nalishlarining mavqei ortib borayotganidan dalolat beradi.

Investitsiyalar, sanoat va yangi ish o‘rinlari

Iqtisodiy o‘sishning aholi farovonligiga ta’sirini belgilovchi muhim omillardan biri — yangi va barqaror ish o‘rinlarining yaratilishidir. Shu jihatdan keyingi yillarda sanoat va investitsiya loyihalarining kengayishi mehnat bozori uchun yangi imkoniyatlarni yuzaga keltirmoqda.

Davlat rahbari tomonidan Mustaqillik bayrami arafasida yangi obyektlarni ishga tushirish marosimida keltirilgan ma’lumotlarga ko‘ra, so‘nggi o‘n yillikda O‘zbekiston iqtisodiyoti hajmi 2,5 barobardan ziyod oshdi. Iqtisodiyot tarmoqlariga 160 milliard dollar xorijiy investitsiya jalb qilinib, umumiy qiymati 76 milliard dollar bo‘lgan 2 ming 163 ta yirik sanoat loyihasi ishga tushirildi. Natijada qariyb 6 million nafar aholi doimiy ish o‘rni bilan ta’minlandi.

Bu jarayonning muhim xususiyati iqtisodiyotning tarkibiy jihatdan yangilanib borayotganida namoyon bo‘lmoqda. Prezidentimiz ta’kidlaganidek, mamlakatimiz xomashyoni eksport qilishdan uni chuqur qayta ishlash zanjiri asosida tayyor mahsulot sifatida jahon bozoriga olib chiqadigan iqtisodiyotga o‘tmoqda. Yangi korxonalar bilan birga zamonaviy texnologiyalar, yangi kasblar va yuqori malakali ish o‘rinlari paydo bo‘lmoqda.

Bu esa mehnat iqtisodiyoti nuqtayi nazaridan alohida ahamiyatga ega. Chunki zamonaviy ishlab chiqarishning kengayishi mehnat bozorida nafaqat ish o‘rinlari sonining ko‘payishiga, balki malakali mutaxassislarga bo‘lgan talabning oshishiga ham xizmat qiladi. Natijada ta’lim, kasbiy tayyorgarlik va ishlab chiqarish o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik yanada kuchayadi.

Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik — ustuvor vazifa

Yangi O‘zbekistonda aholi bandligini ta’minlash va kambag‘allikni qisqartirish iqtisodiy siyosatning muhim yo‘nalishlaridan biriga aylandi. Ayniqsa, mahalla darajasida oilalarning imkoniyatlarini o‘rganish, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash, mikroloyihalarni amalga oshirish hamda aholini kasb-hunarga o‘rgatishga asoslangan tizim ushbu yo‘nalishdagi ishlarning amaliy mexanizmiga aylandi.

Joriy yil uchun belgilangan vazifalarga muvofiq, yil davomida 1 million odamni doimiy ish bilan ta’minlash, 181 ming oilani kambag‘allikdan chiqarish, kambag‘allik va ishsizlik darajasini 4,5 foizgacha tushirish hamda kambag‘allikdan xoli mahallalar sonini 3,5 mingtaga yetkazish maqsad qilingan.

Shuningdek, har bir mahallada 40 tadan mikroloyihani amalga oshirish va shu asosda 360 ming aholini ishli qilish uchun mahalla bankirlari hamda hokim yordamchilariga 2026-yilda 7,5 trillion so‘m resurs yo‘naltirilishi belgilangan.

Mazkur yondashuvda bandlik masalasi aholini shunchaki ish bilan ta’minlash bilangina cheklanmaydi. Kasb-hunar, tadbirkorlik, mikroloyiha va mahalliy iqtisodiy imkoniyatlardan samarali foydalanish orqali barqaror daromad manbalarini shakllantirishga alohida e’tibor qaratilmoqda.

Bunyodkorlik va yangi iqtisodiy imkoniyatlar

Mustaqillikning 35 yilligi arafasida mamlakatimiz hududlarida amalga oshirilgan bunyodkorlik ishlari ham iqtisodiy taraqqiyotning amaliy ifodasidir.

Bayram arafasida barcha hududlarda umumiy qiymati qariyb 50 trillion so‘m bo‘lgan 163 ta yangi obyekt foydalanishga topshirildi. Ularning 72 tasi yirik sanoat va xizmat ko‘rsatish loyihalari, 91 tasi esa ijtimoiy soha obyektlaridir.

Joriy yilning o‘zida qiymati 1,7 milliard dollar bo‘lgan 56 ta yirik zamonaviy sanoat va servis obyekti ish boshladi hamda ularda 8,8 mingta yuqori daromadli ish o‘rni yaratildi.

Bu raqamlar iqtisodiy o‘sishning hududlardagi real ishlab chiqarish quvvatlari va yangi bandlik imkoniyatlariga aylanayotganini ko‘rsatadi. Yangi korxonalar nafaqat mahsulot ishlab chiqaradi, balki ularning atrofida xizmat ko‘rsatish, transport, logistika, savdo va boshqa faoliyat turlarining rivojlanishiga ham imkoniyat yaratadi.

Ijtimoiy infratuzilma — inson kapitaliga sarmoya

Iqtisodiy taraqqiyotning pirovard maqsadi insonning hayot sifati va farovonligini yuksaltirishdan iborat. Shu ma’noda, ijtimoiy infratuzilmaga yo‘naltirilayotgan mablag‘lar alohida ahamiyatga ega. Joriy yilda davlat budjetidan ajratilgan 46 trillion so‘m hisobidan 385 ta maktab, 113 ta bolalar bog‘chasi va 81 ta shifoxona qurildi, ta’mirlandi va rekonstruksiya qilindi. Shuningdek, 7,5 ming kilometr yo‘l, 3,2 ming kilometr ichimlik suvi va kanalizatsiya tarmoqlarida qurilish, ta’mirlash va rekonstruksiya ishlari amalga oshirildi.

Bunday loyihalarning iqtisodiy va ijtimoiy ahamiyati katta. Maktab va bog‘chalar ta’lim imkoniyatlarini kengaytirsa, tibbiyot muassasalari inson salomatligini muhofaza qilishga xizmat qiladi. Yo‘l va muhandislik-kommunikatsiya infratuzilmasining rivojlanishi esa hududlarda tadbirkorlik va iqtisodiy faollikning yanada kengayishi uchun zarur sharoit yaratadi.

Bilim va malaka — yangi iqtisodiyotning tayanchi

Bugungi kunda jahon iqtisodiyotida raqobatning mazmuni tobora o‘zgarib bormoqda. Yuqori qo‘shilgan qiymatli mahsulot ishlab chiqarish, yangi texnologiyalarni joriy etish va innovatsion rivojlanish inson kapitalining sifatiga bevosita bog‘liq.

Shu yilda mo‘ljallangan ustuvor vazifalarda ham iqtisodiyotni texnologik va innovatsion o‘sish modeliga o‘tkazish alohida yo‘nalish sifatida belgilangan. Jahon miqyosida raqobat kuchayib borayotgan sharoitda yuqori qo‘shilgan qiymatli mahsulotlar ishlab chiqarish mamlakatning xalqaro bozordagi o‘rnini mustahkamlashning muhim omiliga aylanmoqda.

Shu nuqtayi nazardan, yangi texnologiyalarni o‘zlashtira oladigan, zamonaviy kasb va kompetensiyalarga ega mutaxassislarni tayyorlash mamlakat iqtisodiy taraqqiyotining muhim shartidir. Bu esa oliy ta’lim, professional ta’lim, ilm-fan va real sektor o‘rtasidagi hamkorlikni yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.

Yangi Toshkentda Yangi O‘zbekiston universiteti, Nizomiy Ganjaviy nomidagi O‘zbekiston Milliy pedagogika universiteti hamda O‘zbekiston Milliy kutubxonasining yangi binolari foydalanishga topshirilgani ham ilm-fan va ta’limga qaratilayotgan e’tiborning amaliy ifodasidir.

Yangi marralar sari

Erishilgan natijalar bilan bir qatorda, mamlakatimiz oldida yangi va yanada yuksak marralar turibdi. Yilning birinchi yarim yilligi natijalariga bag‘ishlangan yig‘ilishda davlat rahbari 40 millionli aholi hayotini yaxshilash uchun iqtisodiy o‘sishni 9–10 foiz darajasiga olib chiqish zarurligini ta’kidladi. Bu vazifa iqtisodiyotning mavjud imkoniyatlarini yanada kengroq ishga solish, yangi investitsiya va ishlab chiqarish loyihalarini amalga oshirish, eksportni kengaytirish, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash va yangi ish o‘rinlarini yaratishni taqozo etadi.

Davlat rahbari tomonidan har bir loyiha va har bir korxona bo‘yicha aniq natijaga ishlash, hudud va tarmoqlardagi mavjud imkoniyatlarni to‘liq safarbar etish zarurligi belgilab berilgani ham iqtisodiy siyosatning keyingi bosqichidagi ustuvor yo‘nalishlarni ko‘rsatadi.

Bu jarayonda iqtisodchi olimlar, oliy ta’lim muassasalari va ilmiy jamoatchilik zimmasiga ham muhim vazifalar yuklanadi. Iqtisodiy jarayonlarni ilmiy tahlil qilish, mehnat bozori uchun zamonaviy kadrlarni tayyorlash, ishlab chiqarishga ilmiy ishlanmalarni joriy etish va hududlarning iqtisodiy salohiyatini ro‘yobga chiqarishga qaratilgan takliflarni ishlab chiqish taraqqiyotning yangi bosqichida alohida ahamiyat kasb etadi.

Mustaqillik — bunyodkorlik va taraqqiyot asosi

Mustaqillikning 35 yilligi — xalqimiz bosib o‘tgan tarixiy yo‘l, amalga oshirilgan bunyodkorlik ishlari va erishilgan natijalarni sarhisob qilish bilan birga, kelajakka ishonch bilan qarash uchun ham muhim tarixiy marradir.

O‘ttiz besh yillik mustaqil taraqqiyot O‘zbekistonning iqtisodiy salohiyatini kengaytirish, yangi ishlab chiqarish quvvatlarini yaratish, zamonaviy infratuzilmani shakllantirish, aholi bandligini ta’minlash, inson kapitalini rivojlantirish va mamlakatimizning xalqaro maydondagi mavqeini mustahkamlash uchun keng imkoniyatlar yaratdi.

Prezidentimiz Mustaqillikning 35 yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimdagi nutqida o‘ttiz besh yillik mustaqil taraqqiyot yo‘li xalq va davlat yagona maqsad yo‘lida birlashib, astoydil harakat qilsa, yuksak marralarga erishish mumkinligini ko‘rsatganini alohida ta’kidladi.

Bugungi kunda ushbu g‘oya iqtisodiy taraqqiyot mazmunida ham yaqqol namoyon bo‘lmoqda. Yangi korxonalar, zamonaviy infratuzilma, yangi kasblar, bilim va malakaga asoslangan ish o‘rinlari, tadbirkorlik imkoniyatlarining kengayishi — bularning barchasi mustaqillik yaratgan imkoniyatlarning amaliy natijasidir.

Xulosa qilib aytganda, mustaqillikning 35 yilligi — shunchaki tarixiy sana emas, balki xalqimizning bunyodkorlik salohiyati, mamlakatimizning bugungi iqtisodiy qudrati va kelajak taraqqiyotiga bo‘lgan yuksak ishonchining ifodasidir.

Yagona Vatan, yagona xalq bo‘lib yaratilayotgan yangi hayot va yangi taraqqiyot yo‘li kelajak avlodlar uchun munosib iqtisodiy, ijtimoiy va ma’naviy poydevor bo‘lib xizmat qiladi.

S.A. Bozorova,
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
“Mehnat iqtisodiyoti” kafedrasi dotsenti