Moderator Iyun 26, 2026 0 6
Moderator Iyun 26, 2026 0 10
Moderator Iyun 26, 2026 0 4
Moderator Iyun 26, 2026 0 2
boshqaruvchi aprel 19, 2025 0 98
Moderator aprel 17, 2025 0 40
Moderator aprel 16, 2025 0 94
Moderator aprel 11, 2025 0 83
Moderator aprel 11, 2025 0 85
boshqaruvchi mart 24, 2026 0 40
Moderator aprel 28, 2025 0 63
boshqaruvchi mart 18, 2026 0 38
boshqaruvchi mart 10, 2026 0 20
boshqaruvchi mart 10, 2026 0 16
Moderator aprel 9, 2025 0 78
Moderator aprel 9, 2025 0 35
boshqaruvchi mart 18, 2026 0 9
boshqaruvchi dekabr 5, 2025 0 18
boshqaruvchi dekabr 4, 2025 0 25
boshqaruvchi noyabr 20, 2025 0 21
boshqaruvchi noyabr 12, 2025 0 21
Moderator aprel 5, 2025 0 133
Moderator aprel 5, 2025 0 149
Moderator aprel 5, 2025 0 39
Moderator aprel 5, 2025 0 49
Moderator aprel 5, 2025 0 60
Eng so'nggi yangiliklar, yangilanishlar va maxsus takliflarni to'g'ridan-to'g'ri pochta qutingizga olish uchun obunachilar ro'yxatiga qo'shiling
Ko‘plab tadbirkorlar o‘z faoliyatida yangi mahsulot yaratish, ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish, eksportga chiqish yoki raqobatbardosh xizmat ko‘rsatish kabi masalalar bilan yuzma-yuz kelmoqda. Bunday vaziyatda faqat tajriba yoki bozor sezgisi yetarli bo‘lmay qoladi. Zamonaviy iqtisodiyot tadbirkordan ilmiy yondashuv, tahlil, innovatsiya va aniq hisob-kitobga tayangan holda ish yuritishni talab qilmoqda. Aynan shu nuqtada ilm-fan va biznesning o‘zaro hamkorligi hayotiy zaruratga aylanadi.
Ta’kidlash joizki, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 23-fevraldagi 75-son “Tadbirkorlik subyektlari hamda ilmiy hamjamiyat o‘rtasida o‘zaro hamkorlik aloqalarini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori ana shunday ehtiyojga javob beradigan muhim hujjat sifatida e’tirof etilmoqda. Mazkur qaror tadbirkorlikka bo‘lgan yondashuvni yangicha bosqichga olib chiqib, ilm-fan bilan biznesni bir-biridan ayro emas, balki yagona taraqqiyot zanjirining uzviy bo‘g‘inlari sifatida ko‘rishga undaydi.
Ilgari ilm-fan ko‘proq tadqiqot institutlari va universitet auditoriyalari doirasida qolib ketar, tadbirkorlik esa asosan bozor talabi va amaliy tajriba asosida rivojlanardi. Bugun esa bu ikki yo‘nalish bir-biriga yaqinlashmoqda: tadqiqot natijalari ishlab chiqarishga kirib bormoqda, tadbirkorlar esa o‘z muammolariga ilmiy asoslangan yechim izlay boshlamoqda. Eng muhimi, endi ilmiy g‘oya mahsulotga, tadqiqot amaliy natijaga, innovatsiya esa iqtisodiy qiymatga aylanishi uchun aniq mexanizmlar shakllanmoqda.
Mazkur qaror odatiy me’yoriy hujjat emas, balki mamlakat iqtisodiy tafakkuridagi jiddiy burilish, ilmni amaliyotga, g‘oyani mahsulotga, tadqiqotni daromadga aylantirishga qaratilgan strategik muhim qadam sifatida baholanishi mumkin. Davlatimiz rahbari Shavkat Mirziyoyev bir necha bor ta’kidlaganidek, mamlakatni rivojlangan davlatlar qatoriga olib chiqish faqat jadal islohotlar, ilm-ma’rifat va innovatsiya orqali amalga oshadi.
Chunonchi, ko‘p yillar davomida mazkur sohada tadqiqot olib borgan olimlarimiz muayyan qiyinchilikka duch kelardi: ilmiy ish yoziladi, himoya qilinadi, ammo uning natijalari amaliy hayotga yetarlicha kirib bormaydi. Tadbirkorlarda esa boshqa muammo mavjud edi — ish jarayonida yechim talab qiladigan masala yuzaga keladi, biroq uni fan bilan bog‘lashning aniq va qulay mexanizmi yetishmasdi. Mavjud imkoniyatlardan foydalanish uchun esa ko‘pincha bir qancha tashkiliy to‘siqlardan o‘tishga to‘g‘ri kelardi. Yangi qaror aynan shu ikki tarafni bog‘laydigan muhim ko‘prik vazifasini bajaradi.
Hujjatda nazarda tutilgan maxsus elektron platforma oddiy axborot tizimi emas, balki ilm-fan va biznes o‘rtasidagi ochiq muloqot maydoni, g‘oyalar bozori hamda ishonch muhiti sifatida shakllanishi kutilmoqda. Endi tadbirkor o‘z faoliyatida hal etilishi lozim bo‘lgan muammoni tizimga kiritadi, tadqiqotchi-olim esa uni ilmiy tadqiqot obyekti sifatida tanlab, ilmiy asoslangan yechim taklif qiladi. Bu jarayonning yana bir muhim jihati shundaki, sun’iy intellekt yordamida muvofiqlashtirish har ikki tomon uchun ham qo‘shimcha qulayliklar yaratadi.
E’tiborli jihati shundaki, endilikda ilmiy ishlanmalar faqat maqola yoki dissertatsiya shaklida qolib ketmaydi. Ular ishlab chiqarish jarayonlariga tatbiq etilsa, tadbirkorning barqarorlik reytingida qo‘shimcha ball sifatida inobatga olinadi. Buning natijasida biznes innovatsiyaga qiziqadi, fan esa amaliy natijaga yo‘naltiriladi. Ilm-fanning iqtisodiy qiymatga aylanayotgani aynan shu jarayonda yaqqol namoyon bo‘ladi.
Shu bilan birga, qarorda ilmiy hamkorlik reestrining joriy etilishi ham alohida ahamiyat kasb etadi. Ilmiy tadqiqot muassasalari bilan hamkorlikda ishlayotgan tadbirkor ommaga ko‘rinadi, jamiyat va davlat tomonidan e’tirof etiladi hamda qo‘llab-quvvatlanadi. Ilmiy ishlanmalar asosida mahsulot ishlab chiqargan korxonalar uchun litsenziya shartnomalari, grantlar va tanlovlarda ustuvorlik berilishi innovatsion ishbilarmonlik muhiti uchun kuchli rag‘bat hisoblanadi.
Rivojlangan davlatlar tajribasi shuni ko‘rsatadiki, ilm-fanni iqtisodiyotga uyg‘unlashtirgan jamiyat barqaror taraqqiy etadi. Ilmiy g‘oya ishlab chiqarish jarayoniga kirmasa, fan o‘z-o‘zidan amaliy ta’sir kuchini yo‘qotib boradi. Biznes esa ilmiy yechimlarsiz global raqobatga bardosh berishi qiyinlashadi. Shu ma’noda, mazkur qarorni O‘zbekiston iqtisodiyotini bilimga asoslangan, innovatsiyaga tayangan modelga olib kirish yo‘lidagi muhim qadam sifatida baholash o‘rinli bo‘ladi.
Bu jarayonda davlatning regulyator sifatidagi o‘rni, shuningdek, ilmiy hamjamiyat va tadbirkorlik subyektlarining mas’uliyati yanada ortadi. Tadqiqotchi olimlardan amaliyotga yaqinlashish, tadbirkordan ilm-fanga tayanish, davlatdan esa tizimning shaffof, adolatli va samarali ishlashini ta’minlash talab etiladi. Agar ushbu uch omil uyg‘un holda ishlasa, qaror qog‘ozda qolib ketmaydi, balki iqtisodiyotda yangi sifat bosqichini boshlab beradi.
Mazkur hujjat bilan tanishar ekanmiz, universitetlarda tug‘ilgan g‘oyalar zavod va korxonalarda hayotga tatbiq etilayotgan, olim va tadbirkor bir jamoa sifatida ishlayotgan, ilm-fan xarajat emas, balki investitsiya sifatida qabul qilinayotgan yangi O‘zbekistonning aniq konturlarini ko‘rish mumkin. Agar qarorda ko‘zda tutilgan imkoniyatlardan samarali foydalanilsa, ilmiy hamjamiyat ham, tadbirkorlik sektori ham yutuqqa erishadi. Eng muhimi, mamlakatda iqtisodiy rivojlanish bardavom bo‘ladi.
Zero, ilmiy asos ustiga qurilgan iqtisodiyot — eng barqaror iqtisodiyotdir.
Qodirov Humoyun,Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti dotsenti,iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD)
boshqaruvchi Iyun 30, 2025 0 27
boshqaruvchi Iyun 19, 2026 0 18
boshqaruvchi Oktyabr 31, 2025 0 208
Moderator aprel 21, 2026 0 108
boshqaruvchi Iyun 19, 2026 0 42
boshqaruvchi Iyun 16, 2026 0 36
boshqaruvchi dekabr 15, 2025 0 19
boshqaruvchi dekabr 5, 2025 0 30
