Moderator Iyun 22, 2026 0 9
Moderator Iyun 22, 2026 0 5
Moderator Iyun 22, 2026 0 3
Moderator Iyun 22, 2026 0 4
boshqaruvchi aprel 19, 2025 0 96
Moderator aprel 17, 2025 0 40
Moderator aprel 16, 2025 0 92
Moderator aprel 11, 2025 0 83
Moderator aprel 11, 2025 0 85
boshqaruvchi mart 24, 2026 0 39
Moderator aprel 28, 2025 0 63
boshqaruvchi mart 18, 2026 0 15
boshqaruvchi mart 10, 2026 0 20
boshqaruvchi mart 10, 2026 0 15
Moderator aprel 9, 2025 0 78
Moderator aprel 9, 2025 0 35
boshqaruvchi mart 18, 2026 0 8
boshqaruvchi dekabr 5, 2025 0 17
boshqaruvchi dekabr 4, 2025 0 24
boshqaruvchi noyabr 20, 2025 0 20
boshqaruvchi noyabr 12, 2025 0 21
Moderator aprel 5, 2025 0 133
Moderator aprel 5, 2025 0 148
Moderator aprel 5, 2025 0 39
Moderator aprel 5, 2025 0 49
Moderator aprel 5, 2025 0 60
Eng so'nggi yangiliklar, yangilanishlar va maxsus takliflarni to'g'ridan-to'g'ri pochta qutingizga olish uchun obunachilar ro'yxatiga qo'shiling
Joriy yil 18-iyun kuni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Toshkent xalqaro investitsiya forumida ishtirok etish uchun mamlakatimizga kelgan Oʻmon Sultonligi iqtisodiyot vaziri Xamis bin Sayf al-Jabriy boshchiligidagi delegatsiyani qabul qildi.
Uchrashuv avvalida yuqori martabali mehmon davlatimiz rahbariga Oʻmon Sultoni Haysam bin Toriq Ol Saidning samimiy salomini yetkazdi. Tomonlar savdo-iqtisodiy hamda investitsiya-moliyaviy sohalardagi hamkorlikni jadallashtirish masalalari yuzasidan fikr almashdi.
Soʻnggi yillarda ikki davlat oʻrtasidagi aloqalar faollashgani va tovar ayirboshlash hajmi oʻsib borayotgani qayd etildi. Oʻzbek-Oʻmon investitsiya kompaniyasi ishtirokida bir qator muhim loyihalar samarali amalga oshirilmoqda. Kelgusi oydan boshlab poytaxtlarimiz oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri aviaqatnovlar yoʻlga qoʻyilishi rejalashtirilgan.
Shuningdek, joriy yilda Masqat shahrida Hukumatlararo qoʻshma komissiyaning navbatdagi yigʻilishini oʻtkazishga kelishib olindi. Muloqotda transport, logistika, geologiya, elektron tijorat, raqamli infratuzilma va boshqa yoʻnalishlarda istiqbolli loyihalarni ilgari surishga alohida eʼtibor qaratildi.
Oʻzbekiston bilan Oʻmon oʻrtasidagi iqtisodiy aloqalarning markazida tovar savdosidan koʻra investitsiya va logistika hamkorligi turadi. Rasmiy maʼlumotlarda tovar ayirboshlash hajmining oʻsayotgani qayd etilsa-da, ikki mamlakat oʻrtasidagi bevosita oddiy savdo koʻrsatkichi nisbatan kichik boʻlib qolmoqda. Hamkorlikning asosiy mazmuni esa uzoq muddatli kapital qoʻyilmalar va transport-logistika tarmoqlarida namoyon boʻlmoqda. Bu jihat aloqalarni qisqa muddatli savdo emas, balki strategik sherikchilik sifatida baholashga asos beradi.
Bu hamkorlikning institutsional ramzi — 2009-yilda Oʻzbekiston Tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasi hamda Oʻmon investitsiya boshqarmasi sherikligida tashkil etilgan Oʻzbek-Oʻmon investitsiya kompaniyasidir (UzOman). Kompaniyaning eʼlon qilingan kapitali 500 million dollar, boshqaruvidagi aktivlari 300 million dollardan ortiqni tashkil etadi. U Oʻzbekistondagi ilk yirik xorijiy investorlardan biri boʻlib, qariyb 200 million dollarni mamlakatdagi strategik loyihalarga yoʻnaltirgan.
Bugungi kunda Oʻzbekistonda Oʻmon kapitali ishtirokidagi qariyb oʻnta kompaniya faoliyat yuritmoqda. Umumiy qiymati taxminan 3,2 milliard dollarga teng boʻlgan oʻnlab qoʻshma loyihalar neftkimyo, energetika, kon-metallurgiya, qishloq xoʻjaligi, toʻqimachilik, oziq-ovqatni qayta ishlash va turizm sohalarida ishlab chiqilmoqda. Bu raqamlar hamkorlikning sektorlar boʻyicha keng tarmoqli xususiyatga ega ekanini koʻrsatadi.
Aloqalardagi sifat oʻzgarishini koʻrsatuvchi eng yaqqol misol — logistika sohasidagi soʻnggi bitim. Oʻmonning yetakchi logistika kompaniyasi “Asyad Group” “Orient Group” va UzOman bilan birgalikda Oʻzbekistonning “Universal Logistics Services” hamda “Highway Logistics Center” operatorlarida nazorat ulushini qoʻlga kiritdi. Mazkur aktivlar mamlakat temir yoʻl konteyner tashuvlarining qariyb chorak qismini va yuqori darajadagi ombor infratuzilmasini qamrab oladi. Demak, hamkorlik oddiy bitimlardan amaliy, ishlaydigan infratuzilmaga aylanib bormoqda.
Bunday oliy darajadagi uchrashuvlarning mohiyatini tushunish uchun avvalo Oʻzbekistonning geografik holatiga eʼtibor qaratish lozim. Oʻzbekiston — dunyodagi quruqlik bilan toʻliq oʻralgan, ochiq dengizga bevosita chiqish imkoni boʻlmagan sanoqli mamlakatlardan biri. Eng yaqin dengiz bandargohlariga masofa qariyb ikki ming kilometrni tashkil etadi. Bu holat eksport tovarlarini jahon bozorlariga yetkazishda qoʻshimcha xarajat va vaqt talab qiladi.
Oʻmon esa Hind okeani sohilida, Fors koʻrfazining tashqarisida — global dengiz savdo yoʻllari kesishgan strategik nuqtada joylashgan. Mamlakatdagi Duqm erkin iqtisodiy zonasi (taxminan ikki ming kvadrat kilometr maydon, yuz foiz xorijiy mulkchilikka ruxsat, koʻp yillik soliq imtiyozlari) allaqachon oʻn toʻrt milliard dollardan ortiq investitsiya jalb qilgan. Aynan shu zona va undagi bandargohlar Oʻzbekiston uchun alohida ahamiyat kasb etadi.
Shu nuqtai nazardan, uchrashuvdan koʻzlangan pirovard maqsadni quyidagicha izohlash mumkin: Oʻmon Oʻzbekiston uchun Hind okeaniga ochiladigan oʻziga xos “dengiz darvozasi” vazifasini oʻtaydi. Oʻzbek tovarlarini Oʻmon bandargohlari orqali uchinchi mamlakatlarga qayta eksport qilish imkoniyati yuzaga keladi. Boshqacha aytganda, dengizdan uzoqdagi mamlakat ishonchli va qisqaroq logistik koridor orqali jahon bozorlariga bogʻlanadi.
Bu yoʻnalish Xitoy–Qirgʻiziston–Oʻzbekiston temir yoʻli, Trans-Afgʻon yoʻlagi hamda Kaspiy orqali oʻtuvchi Oʻrta koridor kabi yirik transport tarmoqlari bilan uygʻunlashadi. Natijada eksport va tranzit yoʻnalishlari diversifikatsiya qilinadi — yaʼni mamlakatning bitta yoʻnalishga bogʻliqligi kamayib, savdo barqarorligi mustahkamlanadi. Toʻgʻridan-toʻgʻri aviaqatnovning yoʻlga qoʻyilishi esa ishbilarmonlik aloqalari va sayyohlik almashinuvini ragʻbatlantiradi, Fors koʻrfazi kapitalini jalb qilish uchun qoʻshimcha sharoit yaratadi.
Xulosa qilib aytganda, Toshkentdagi uchrashuv yakka tartibdagi protokol tadbiri emas, balki Oʻzbekistonning Markaziy Osiyoni Hind okeani bilan bogʻlovchi barqaror logistik koridor barpo etish va kapital manbalarini diversifikatsiya qilish boʻyicha izchil siyosatining bir boʻgʻini sifatida baholanishi maqsadga muvofiqdir. Ushbu yoʻnalishni jadallashtirish ikki davlat tadbirkorlari, ayniqsa kichik va oʻrta biznes vakillari uchun yangi imkoniyatlar ochishi kutilmoqda.
Abdulxalilova Saboxat Naimovna,TDIU Iqtisodiyot nazariyasi kafedrasi dotsenti
boshqaruvchi may 15, 2025 0 30
Moderator may 3, 2025 0 62
boshqaruvchi mart 10, 2026 0 12
boshqaruvchi Oktyabr 31, 2025 0 203
Moderator aprel 21, 2026 0 103
boshqaruvchi Iyun 19, 2026 0 37
boshqaruvchi Iyun 16, 2026 0 31
Moderator Iyun 16, 2026 0 26
boshqaruvchi dekabr 15, 2025 0 18
boshqaruvchi dekabr 5, 2025 0 29
